Sāvatthivāsino kira pañcasatā kulaputtā satthu santike pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññaṃ agamaṃsu. Tesu eko tattheva ohīyi. Avasesā araññe samaṇadhammaṃ karontā arahattaṃ patvā "paṭiladdhaguṇaṃ satthu ārocessāmāti puna sāvatthiṃ agamaṃsu. Te sāvatthito yojanamatte ekasmiṃ gāmake piṇḍāya carante disvā eko upāsako yāgubhattādīhi paṭimānetvā anumodanaṃ sutvā punadivasatthāya nimantesi. Te tadaheva sāvatthiṃ gantvā pattacīvaraṃ paṭisāmetvā sāyaṇhasamaye satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā nisīdiṃsu. Satthā tehi saddhiṃ ativiya tuṭṭhiṃ pavedayamāno paṭisanthāramakāsi. Atha nesaṃ tattha ohīno sahāyabhikkhu cintesi "satthu imehi saddhiṃ paṭisanthāraṃ karontassa mukhaṃ nappahoti, mayhaṃ pana maggaphalābhāvena mayā saddhiṃ na katheti, ajjeva arahattaṃ patvā satthāraṃ mayā saddhiṃ kathāpessāmīti. Tepi bhikkhū "mayaṃ āgamanamagge ekena upāsakena svātanāya nimantitā pātova tattha gamissāmāti satthāraṃ apalokesuṃ. Atha nesaṃ sahāyabhikkhu sabbarattiṃ caṅkamanto niddāvasena caṅkamanakoṭiyaṃ ekasmiṃ pāsāṇaphalake pati. Ūruṭṭhi

Bhijji. So mahāsaddena viravi. Tassa te sahāyakā bhikkhū saddaṃ sañjānitvā ito cito ca upadhāviṃsu. Tesaṃ dīpaṃ jāletvā tassa kattabbakiccaṃ karontānaṃyeva aruṇo uṭṭhahi. Te taṃ gāmaṃ gantuṃ okāsaṃ na labhiṃsu. Atha ne satthā āha "kiṃ bhikkhave bhikkhācāragāmaṃ na gamitthāti. Te "āma bhanteti taṃ pavattiṃ ārocesuṃ. Satthā "na bhikkhave esa idāneva tumhākaṃ lābhantarāyaṃ karoti, pubbepi akāsiyevāti vatvā tehi yācito atītaṃ āharitvā

"yo pubbe karaṇīyāni pacchā so kātumicchati,

varuṇakaṭṭhaṃ bhañjova sa pacchā anutappatīti jātakaṃ vitthāresi. Tadā kira te bhikkhū pañcasatā māṇavakā ahesuṃ, kusītamāṇavako ayaṃ bhikkhu ahosi, ācariyo pana tathāgatova ahosīti. Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā "bhikkhave yo hi uṭṭhānakāle uṭṭhānaṃ na karoti avasannasaṅkappo hoti kusīto, so jhānādibhedaṃ visesaṃ nādhigacchatīti vatvā imaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๕๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒๐. มรรควรรค”