๒๓. นาควรรค
23. Nāgavaggavaṇṇanā
1. Attanovatthu. (231)
"ahaṃ nāgovāti imaṃ dhammadesanaṃ satthā kosambiyaṃ viharanto attānaṃ ārabbha kathesi.
Vatthu appamādavaggassa ādigāthāvaṇṇanāya vitthāritameva. Vuttaṃ hetaṃ tattha "māgandiyā tāsaṃ kiñci kātuṃ asakkuṇitvā `samaṇassa gotamasseva kattabbaṃ karissāmīti nāgarānaṃ lañcaṃ datvā `samaṇaṃ gotamaṃ antonagaraṃ pavisitvā vicarantaṃ dāsakammakaraporisehi saddhiṃ akkositvā paribhāsitvā palāpethāti āha. Micchādiṭṭhikā tīsu ratanesu appasannā antonagaraṃ paviṭṭhaṃ satthāraṃ anubandhitvā `corosi bālosi mūḷhosi oṭṭhosi goṇosi gadrabhosi nerayikosi tiracchānagatosi, natthi tuyhaṃ sugati, duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhāti dasahi akkosavatthūhi akkosanti paribhāsanti. Taṃ sutvā āyasmā ānando satthāraṃ etadavoca `bhante ime nāgarā amhe akkosanti paribhāsanati, ito aññattha gacchāmāti. `kuhiṃ Ānandāti. `aññaṃ Nagaraṃ bhanteti. `tattha Manussesu akkosantesu paribhāsantesu, puna kattha gamissāma ānandāti. `tatopi Aññaṃ nagaraṃ bhanteti. `tattha Manussesu akkosantesu paribhāsantesu, kuhiṃ gamissāma ānandāti. `tatopi Aññaṃ nagaraṃ bhanteti. `ānanda Na evaṃ kātuṃ vaṭṭati, Yattha adhikaraṇaṃ uppannaṃ, tattheva tasmiṃ vūpasante, aññaṃ gantuṃ vaṭṭati; ke pana te ānanda akkosantīti. `bhante Dāsakammakare upādāya sabbe akkosantīti. `ahaṃ Ānanda saṅgāmaṃ otiṇṇahatthisadiso, saṅgāmaṃ otiṇṇahatthino hi catūhi disāhi āgate sare sahituṃ bhāro, tatheva bahūhipi dussīlehi kathitakathānaṃ sahanaṃ nāma mayhaṃ bhāroti vatvā attānaṃ ārabbha dhammaṃ desento nāgavagge imā gāthā abhāsi