baddho kabaḷaṃ na bhuñjati

sumarati nāgavanassa kuñjaroti.

Tattha "dhanapālako nāmāti: tadā kāsikaraññā hatthācariyaṃ pesetvā ramaṇīye nāgavane gāhāpitassa hatthissa etaṃ nāmaṃ. Kaṭukappabhedanoti: tikhiṇamado. Hatthīnaṃ hi madakāle kaṇṇacūlikā pabhijjanti, pakatiyāpi hatthino tasmiṃ kāle aṅkusaṃ vā tunnaṃ vā tomaraṃ vā na gaṇenti caṇḍā bhavanti, so pana aticaṇḍoyeva; tena vuttaṃ "kaṭukappabhedano dunnivārayoti. Baddho kabaḷaṃ na bhuñjatīti: na so baddho, hatthisālaṃ pana netvā vicitrasāṇiyā parikkhipāpetvā katagandhaparibhaṇḍāya uparibaddhavicitravitānāya bhūmiyā ṭhapito raññā rājārahena nānaggarasabhojanena upaṭṭhāpitopi kiñci bhuñjituṃ na icchi, hatthisālaṃ pavesitamattaṃ pana sandhāya "baddho kabaḷaṃ na bhuñjatīti vuttaṃ. Sumarati nāgavanassāti: na so ramaṇīyameva vasanaṭṭhānaṃ nāgavanaṃ sari, mātā panassa araññe puttaviyogena dukkhappattā ahosi, so mātāpituupaṭṭhānadhammameva pūreti; "kiṃ me iminā bhojanenāti dhammikaṃ mātāpituupaṭṭhānadhammameva sari; taṃ pana yasmā tasmiṃ nāgavaneyeva