Tasmiṃ pana kāle pañcasatā purisā gāmaghātakādīni katvā corikāya jīvantā janapadamanussehi anubaddhā palāyamānā araññaṃ pavisitvā tattha kiñci paṭisaraṇaṃ apassantā aññataraṃ āraññakaṃ bhikkhuṃ disvā vanditvā "paṭisaraṇaṃ no bhante hothāti vadiṃsu. Thero "tumhākaṃ sīlasadisaṃ paṭisaraṇaṃ nāma natthi, sabbepi pañca sīlāni samādayathāti āha. Te "sādhūti sampaṭicchitvā sīlāni samādayiṃsu. Atha ne thero ovadi "idāni tumhe sīlavanto; jīvitahetupi vo neva sīlaṃ atikkamitabbaṃ, na manopadoso kātabboti. Te "sādhūti sampaṭicchiṃsu. Atha te jānapadā taṃ ṭhānaṃ patvā ito cito ca pariyesamānā te core disvā sabbe jīvitā voropesuṃ. Te kālaṃ katvā devaloke nibbattiṃsu. Corajeṭṭhako jeṭṭhakadevaputto ahosi. Te anulomappaṭilomavasena ekaṃ buddhantaraṃ devaloke saṃsaritvā imasmiṃ buddhuppāde sāvatthīnagaradvāre pañcakulasate kevaṭṭagāme nibbattiṃsu. Jeṭṭhakadevaputto kevaṭṭajeṭṭhakassa gehe paṭisandhiṃ gaṇhi, itare itaresu. Evaṃ tesaṃ ekadivaseyeva paṭisandhiggahaṇañca mātukucchito nikkhamanañca ahosi. Kevaṭṭajeṭṭhako "atthi nu kho imasmiṃ gāme aññepi dārakā ajja jātāti pariyesāpetvā tesaṃ jātabhāvaṃ sutvā "ete mama puttassa sahāyakā bhavissantīti tesaṃ posāvanikaṃ dāpesi. Te sabbepi sahapaṃsukīḷakā sahāyakā hutvā anupubbena vayappattā ahesuṃ. Tesaṃ kevaṭṭajeṭṭhakaputto yasato ca tejato ca aggapuriso ahosi.

Kapilopi kho ekaṃ buddhantaraṃ niraye pacitvā vipākāvasesena tasmiṃ kāle aciravatiyā suvaṇṇavaṇṇo duggandhamukho mahāmaccho hutvā nibbatti. Athekadivasaṃ te sahāyakā "macche bandhissāmāti jālādīni gahetvā nadiyaṃ khipiṃsu. Atha nesaṃ antojālaṃ so maccho pāvisi. Taṃ disvā sabbe kevaṭṭagāmavāsino uccāsaddamakaṃsu "puttā no paṭhamaṃ macche bandhantā suvaṇṇamacchaṃ bandhiṃsu, idāni no rājā pahūtaṃ dhanaṃ dassatīti. Tepi kho sahāyakā macchaṃ nāvāya pakkhipitvā nāvaṃ ukkhipitvā rañño santikaṃ agamaṃsu. Raññāpi taṃ disvāva "kiṃ etanti vutte, "maccho devāti āhaṃsu. Rājā suvaṇṇavaṇṇaṃ macchaṃ disvā "satthā etassa suvaṇṇakāraṇaṃ jānissatīti macchaṃ gāhāpetvā bhagavato santikaṃ agamāsi. Macchena mukhe vivaṭamatteyeva, sakalajetavanaṃ ativiya duggandhaṃ ahosi. Rājā satthāraṃ pucchi "kasmā bhante maccho suvaṇṇavaṇṇo jāto, kasmā cassa mukhato duggandho vāyatīti. "ayaṃ mahārāja kassapassa bhagavato pāvacane kapilo nāma bhikkhu ahosi bahussuto mahāparivāro, lābhataṇhāya abhibhūto attano vacanaṃ aggaṇhantānaṃ akkosakaparibhāsako kassapabhagavato sāsanaṃ osakkāpesi. So tena kammena avīcimhi nibbattitvā Vipākāvasesena idāni maccho jāto; yaṃ pana so dīgharattaṃ buddhavacanaṃ vācesi buddhassa vaṇṇaṃ kathesi, tassa nissandena imaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ paṭilabhi; yaṃ bhikkhūnaṃ akkosakaparibhāsako ahosi, tenassa mukhato duggandho vāyati; kathāpemi naṃ mahārājāti. "kathāpetha bhanteti. Atha naṃ satthā pucchi "tvamasi kapiloti. "āma bhante ahaṃ kapiloti. "kuto āgatosīti. "avīcimahānirayato bhanteti. "jeṭṭhabhātiko te sodhano kuhinti. "parinibbuto bhanteti. "mātā pana te sādhanī kahanti. "niraye nibbattā bhanteti. "kaniṭṭhabhaginī te tāpanā kahanti. "mahāniraye nibbattā bhanteti. "idāni tvaṃ kahaṃ gamissasīti. "avīcimahānirayameva bhanteti vatvā vippaṭisārābhibhūto nāvaṃ sīsena paharitvā tāvadeva kālaṃ katvā niraye nibbatti. Mahājano saṃviggo ahosi lomahaṭṭhajāto.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๑,๗๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒๔. ตัณหาวรรค”