Atthato pana evaṃsaddo tāva upamūpadesasampahaṃsanagarahaṇa- vacanasampaṭiggahākāranidassanāvadhāraṇapucchāidamatthaparimāṇādi anekatthappabhedo. Tathāhesa "evaṃ jātena maccena, kattabbaṃ kusalaṃ bahun"ti evamādīsu upamāyaṃ āgato. "evante abhikkamitabbaṃ, evante paṭikkamitabban"tiādīsu upadese. "evametaṃ bhagavā, evametaṃ sugatā"tiādīsu sampahaṃsane. "evamevaṃ panāyaṃ vasalī yasmiṃ vā tasmiṃ vā tassa muṇḍakassa samaṇakassa vaṇṇaṃ bhāsatī"tiādīsu garahaṇe. "evambhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosun"tiādīsu vacanasampaṭiggahe. "evaṃ byā kho ahaṃ bhante bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī"tiādīsu ākāre. "ehi tvaṃ māṇavaka yena samaṇo ānando tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā mama vacanena samaṇaṃ ānandaṃ appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha `subho māṇavo todeyyaputto bhavantaṃ ānandaṃ appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī'ti, evañca vadehi `sādhu kira bhavaṃ ānando yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṃ, tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā"tiādīsu nidassane. "taṃ kiṃ maññatha kālāmā ime dhammā kusalā vā akusalā vāti. Akusalā bhante.

@4 saṃ.sa. 15/187/192 5 dī.mahā. 10/3/2, Ma.mū. 12//1/1

@6 Ma.mū. 12/398/356, vi. mahāvi. 2/417/306 7 dī.Sī. 9/445/197 Sāvajjā vā anavajjā vāta. Sāvajjā bhante. Viññugarahitā vā viññuppasatthā vāti. Viññūgarahitā bhante. Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti, no vā, kathaṃ vo ettha hotīti. Samattā bhante samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti, evaṃ no ettha hotī"tiādīsu avadhāraṇe. "evamete sunhātā suvilittā kappitakesamassū āmuttamālābharaṇā"tiādīsu pucchāyaṃ. "evaṃgatāni puthusippāyatanāni evaṃvidho evamākāro"tiādīsu idaṃsaddassa atthe. Gatasaddo hi pakārapariyāyo, tathā vidhākārasaddā. Tathāhi vidhayuttagatasadde lokiyā pakāratthe vadanti. "evaṃ lahuparivattaṃ evamāyupariyanto"tiādīsu parimāṇe.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๐๒๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โพธิสูตร ที่ ๑”