Idha pana aññasmiṃ ca evaṃjātike accantasaṃyogattho sambhavati. Yasmiṃ hi samaye saha samuṭṭhānahetunā idaṃ udānaṃ uppannaṃ, accantameva taṃ samayaṃ ariyavihārapubbaṅgamāya dhammapaccavekkhaṇāya bhagavā vihāsi, tasmā "māsaṃ ajjhetī"tiādīsu viya upayogatthajotanatthaṃ idha upayogavacanena niddeso kato. Tenetaṃ vuccati:-

"taṃ taṃ atthamapekkhitvā bhummena karaṇena ca

aññatra samayo vutto upayogena so idhā"ti.

Porāṇā pana vaṇṇayanti:- "yasmiṃ samaye"ti vā "tena samayenā"ti vā "ekaṃ samayan"ti vā abhilāpamattabhedo esa niddeso, sabbattha bhummameva atthoti. Tasmā "ekaṃ samayan"ti vuttepi ekasmiṃ samayeti attho veditabbo.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๐๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โพธิสูตร ที่ ๑”