@3 Sī. samuppādapatiṭṭhānavacanaṃ viññeyyaṃ. Ma. samuppādapadaṭṭhānavacanaṃ viññeyyaṃ

@4 Sī.,Ma. na paccayapaṭiccasamuppattimattaṃ 5 ka. anulomanato Uppajjatīti imassa avijjādikassa paccayassa uppādā idaṃ saṅkhārādikaṃ phalaṃ uppajjatīti attho. Imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhatīti avijjādīnaṃ abhāve saṅkhārādīnaṃ abhāvassa, avijjādīnaṃ nirodhe saṅkhārādīnaṃ nirodhassa ca dutiyatatiyasuttavacanena etasmiṃ purimasmiṃ paccayalakkhaṇe niyamo dassito hoti:- imasmiṃ sati eva, na asati. Imassuppādā eva, nānuppādā. Anirodhā eva, na nirodhāti. Tenetaṃ lakkhaṇaṃ antogadhaniyamaṃ idha paṭiccasamuppādassa vuttanti daṭṭhabbaṃ. Nirodhoti ca avijjādīnaṃ virāgādhigamena āyatiṃ anuppādo. Appavatti. Tathā hi vuttaṃ "avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho"tiādi. Nirodhanirodhā ca uppādo yena so uppādanirodhabhāvena vutto "imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī"ti.

Tenetaṃ dasseti:- anirodho uppādo nāma, so cettha atthibhāvotipi vuccatīti. "imasmiṃ sati idaṃ hotī"ti idameva hi lakkhaṇaṃ pariyāyantarena "imassa uppādā idaṃ uppajjatī"ti vadantena parena purimaṃ visesitaṃ hoti, tasmā na dharamānataṃyeva sandhāya "imasmiṃ satī"ti vuttaṃ, athakho maggena aniruddhabhāvañcāti viññāyati. Yasmā ca "imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī"ti dvidhāpi uddiṭṭhassa lakkhaṇassa niddesaṃ vadantena "avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho"tiādinā nirodho eva vutto, tasmā natthibhāvopi nirodho evāti natthibhāvaviruddho atthibhāvo anirodhoti dassitaṃ hoti. Tena anirodhasaṅkhātena atthibhāvena uppādaṃ viseseti. Tato na idha atthibhāvamattaṃ uppādoti attho adhippeto, athakho anirodhasaṅkhāto atthibhāvoti ca ayamattho vibhāvitoti. Evametaṃ lakkhaṇadvayavacanaṃ aññamaññavisesanavisesitabbabhāvena sātthakanti veditabbaṃ.