@4 dī.pā. 11/91/55 5 ka. sampavattanato

@6 saṃ.sa. 15/235/248 7 ka. pabhavati, sarabhūto

Yasmā cettha "imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjatī"ti saṅkhepena uddiṭṭhassa paṭiccasamuppādassa "avijjāpaccayā saṅkhārā"tiādiko niddeso, tasmā yathāvutto atthibhāvo uppādo ca tesaṃ tesaṃ paccayuppannadhammānaṃ paccayabhāvoti viññāyati. Na hi aniruddhatāsaṅkhātaṃ atthibhāvaṃ uppādañca anivattasabhāvatāsaṅkhātaṃ udayāvatthatāsaṅkhātaṃ vā "sati eva, nāsati, uppādā eva, na nirodhā"ti antogadhaniyamehi vacanehi abhihitaṃ muñcitvā añño paccayabhāvo nāma atthi, tasmā yathāvutto atthibhāvo uppādo ca paccayabhāvoti veditabbaṃ. Yepi paṭṭhāne āgatā hetuādayo catuvīsatipaccayā, tepi etasseva paccayabhāvassa visesāti veditabbā. Iti yathā vitthārena anulomaṃ paṭiccasamuppādaṃ manasi akāsi, taṃ dassetuṃ "yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā"tiādi vuttaṃ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๐๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โพธิสูตร ที่ ๑”