@3 Sī., cha.Ma. duppaññānaṃ domanassakāraṇarasaṃ 4 abhi.A. 2/225/140

@5 cha.Ma. niddiṭṭhassa nidassanaṃ Tassattho:- yadāti yasmiṃ kāle. Haveti byattanti imasmiṃ atthe nipāto. Keci pana "haveti āhave yuddhe"ti atthaṃ vadanti, "yodhetha māraṃ paññāvudhenā"ti hi vacanato kilesamārena yujjhanasamayeti tesaṃ adhippāyo. Pātubhavantīti uppajjanti. Dhammāti anulomapaccayākārapaṭivedhasādhakā bodhipakkhiyadhammā. Athavā pātubhavantīti pakāsenti, abhisamayavasena byattā pākaṭā honti. Dhammāti catuariyasaccadhammamā. Ātāpo vuccati kilesasantāpanaṭṭhena vīriyaṃ. Ātāpīnoti sammappadhānavīriyavato. Jhāyatoti ārammaṇūpanijjhānena lakkhaṇūpanijjhānena jhāyantassa. Brāhmaṇassāti bāhitapāpassa khīṇāsavassa. Athassa kaṅkhā vapayanti sabbāti atha assa evaṃpātubhūtadhammassa yā etā "ko nu kho bhante phusatīti? no kallo pañhoti bhagavā avocā"tiādinā nayena "katamaṃ nu kho bhante jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇanti? no kallo pañhoti bhagavā avocā"tiādinā nayena paccayākāre kaṅkhā vuttā, yā ca paccayākārasseva appaṭividdhattā "ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan"tiādinā soḷasakaṅkhā āgatā, tā sabbā vapayanti apagacchanti nirujjhanti. Kasmā? yato pajānāti sahetudhammaṃ, yasmā avijjādikena hetunā sahetukaṃ imaṃ saṅkhārādikaṃ kevalaṃ dukkhakkhandhadhammaṃ pajānāti aññāsi paṭivijjhīti.

Kadā panassa bodhipakkhiyadhammā catusaccadhammā vā pātubhavanti uppajjanti pakāsenti vā? vipassanāmaggañāṇesu tattha vipassanāñāṇe tāva vipassanāñāṇasampayuttā satiādayo vipassanāñāṇañca yathārahaṃ attano visayesu tadaṅgappahānavasena subhasaññādike pajahantā kāyānupassanādivasena visuṃ visuṃ