Purāṇasālohitāti purimasmiṃ bhave sālohitā bandhusadisā ekato katasamaṇadhammā devatā. Keci pana "purāṇasālohitāti purāṇakāle bhavantare sālohitā mātubhūtā ekā devatā"ti vadanti, taṃ aṭṭhakathāyaṃ paṭikkhipitvā purimoyevattho gahito.

Pubbe kira kassapadasabalassa sāsane osakkamāne sāmaṇerādīnaṃ vippakāraṃ disvā satta bhikkhū saṃvegappattā "yāva sāsanaṃ na antaradhāyati, tāva attano patiṭṭhaṃ karissāmā"ti suvaṇṇacetiyaṃ vanditvā araññaṃ paviṭṭhā ekaṃ pabbataṃ disvā "jīvite sālayā nivattantu, nirālayā imaṃ pabbataṃ abhiruhantū"ti vatvā nisseṇiṃ bandhitvā sabbe taṃ pabbataṃ abhiruyha nisseṇiṃ pātetvā samaṇadhammaṃ kariṃsu. Tesu saṃghatthero ekarattātikkameneva arahattaṃ pāpuṇi. So uttarakuruto piṇḍapātaṃ ānetvā te bhikkhū āha "āvuso ito piṇḍapātaṃ paribhuñjathā"ti. Te "tumhe bhante attano ānubhāvena evaṃ akattha, mayampi sace tumhe viya visesaṃ nibbattessāma, sayameva āharitvā bhuñjissāmā"ti bhuñjituṃ na icchiṃsu. Tato dutiyadivase dutiyatthero anāgāmiphalaṃ pāpuṇi, sopi tatheva piṇḍapātamādāya tattha gantvā itare nimantesi, tepi tatheva paṭikkhipiṃsu.

Itare pana pañca janā ghaṭentā vāyamantāpi visesaṃ nibbattetuṃ nāsakkhiṃsu. Te asakkontā tattheva parisussitvā devaloke nibbattā ekaṃ buddhantaraṃ devesuyeva saṃsaritvā imasmiṃ buddhuppāde devalokato cavitvā tattha tattha kulaghare nibbattiṃsu. Tesu hi eko pukkusāti rājā ahosi, eko kumārakassapo, eko dabbo mallaputto, eko sabhiyo paribbājako, eko bāhiyo dārucīriyo. Tattha yo so anāgāmī brahmaloke nibbatto, taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ "purāṇasālohitā devatā"ti. Devaputtopi hi devadhītā viya devo eva devatāti katvā devatāti vuccati "athakho aññatarā devatā"tiādīsu viya. Idha pana brahmā devatāti adhippeto.