๓. ทัณฑสูตร

3. Daṇḍasuttavaṇṇanā

[13] Tatiye kumārakāti dārakā. Antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavananti antarāsaddo "tadantaraṃ ko jāneyya, aññatara tathāgatā"ti, "janā saṅgamma mantenti, mañca tvañca kimantaran"tiādīsu kāraṇe āgato. "addasā maṃ bhante aññatarā itthī vijjantarikāya bhājanaṃ dhovantī"tiādīsu khaṇe. "yassantarato na santi kopā"tiādīsu citte. "antarā vosānamāpādī"tiādīsu vemajjhe. "apicāyaṃ bhikkhave tapodā dvinnaṃ mahānirayānaṃ antarikāya āgacchatī"tiādīsu vivare. Svāyamidhāpi vivare veditabbo. Tasmā sāvatthiyā ca jetavanassa ca vivareti evamettha attho veditabbo. Antarāsaddayogato cettha upayogavacanaṃ "antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavanan"ti. Īdisesu ṭhānesu akkharacintakā "antarā gāmañca nadiñca gacchatī"ti ekameva antarāsaddaṃ payuñjanti, so dutiyapadenapi yojetabbo hoti, idha pana yojetvā vutto.

Ahiṃ daṇḍena hanantīti bilato nikkhamitvā gocarāya gacchantaṃ kaṇhasappaṃ chātajjhattaṃ anubandhitvā yaṭṭhīhi pothenti. Tena ca samayena bhagavā sāvatthiṃ piṇḍāya gacchanto antarāmagge te dārake ahiṃ daṇḍena hanante disvā "kasmā kumārakā imaṃ ahiṃ daṇḍena hanathā"ti pucchitvā "ḍaṃsanabhayena bhante"ti ca vutte "ime attano sukhaṃ karissāmāti imaṃ paharantā nibbattaṭṭhāne dukkhaṃ anubhavissanti, aho avijjāya nikatikosallan"ti dhammasaṃvegaṃ uppādesi, teneva ca dhammasaṃvegena udānaṃ udānesi. Tena vuttaṃ "athakho bhagavā"tiādi.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๑๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ทัณฑสูตร”