Vuṭṭhāsīti arahattaphalacittuppattiyā vuṭṭhāsi. Nirodhaṃ samāpanno hi arahā ce arahattaphalassa, anāgāmī ce anāgāmiphalassa uppādena vuṭṭhito nāma hoti.

Tena kho pana samayena sakko devānamindo āyasmato mahākassapassa piṇḍapātaṃ dātukāmo hotīti kathaṃ tassa dātukāmatā jātā? yāni "tāni pañcamattāni devatāsatānī"ti vuttāni, tā sakkassa devarañño paricārikā kakuṭapādiniyo pubbe "ayyo mahākassapo rājagahaṃ piṇḍāya pavisati, gacchatha therassa dānaṃ dethā"ti sakkena pesitā upagantvā dibbāhāraṃ dātukāmā ṭhitā therena paṭikkhittā devalokameva gatā. Idāni purimappaṭikkhepaṃ cintetvā "kadāci gaṇheyyā"ti samāpattito vuṭṭhitassa therassa dānaṃ dātukāmā sakkassa anārocetvā sayameva āgantvā dibbabhojanāni upanentiyo purimanayeneva therena paṭikkhittā devalokaṃ gantvā sakkena "kahaṃ gatatthā"ti puṭṭhā tamatthaṃ ārocetvā "dinno vo therassa piṇḍapāto"ti sakkena vutte "gaṇhituṃ na icchatī"ti. Kiṃ kathesīti, "duggatānaṃ saṅgahaṃ karissāmī"ti āha devāti. Tumhe kenākārena gatāti. Imināva devāti. Sakko "tumhādisiyo therassa piṇḍapātaṃ kiṃ dassantī"ti sayaṃ dātukāmo jarājiṇṇo khaṇḍadanto palitakeso obhaggasarīro mahallako tantavāyo hutvā sujampi asuradhītaraṃ tathārūpimeva mahallikaṃ katvā ekaṃ pesakāravīthiṃ māpetvā tantaṃ pasārento acchi, sujātā tasaraṃ pūreti. Tena vuttaṃ "tena kho pana samayena sakko devānamindo .pe. Tasaraṃ pūretī"ti.

Tattha tantaṃ vinātīti pasāritatantaṃ vinanto viya hoti. Tasaraṃ pūretīti tasaravaṭṭiṃ vaḍḍhentī viya. Yena sakkassa devānamindassa nivesanaṃ tenupasaṅkamīti thero nivāsetvā pattacīvaraṃ ādāya "duggatajanasaṅgahaṃ karissāmī"ti nagarābhimukho gacchanto bahinagare sakkena māpitaṃ pesakāravīthiṃ paṭipajjitvā olokento addasa oluggaviluggajiṇṇasālaṃ tattha ca te jayampatike yathāvuttarūpe tantavāyakammaṃ karonte, disvā cintesi "ime mahallakakālepi kammaṃ karonti, imasmiṃ nagare imehi duggatatarā natthi maññe, imehi dinnaṃ sākamattampi gahetvā imesaṃ saṅgahaṃ karissāmī"ti. So tesaṃ gehābhimukho agamāsi. Sakko taṃ āgacchantaṃ disvā sujaṃ āha "bhadde mayhaṃ ayyo ito āgacchati, taṃ tvaṃ apassantī viya tuṇhī hutvā nisīda, khaṇeneva vañcetvā piṇḍapātaṃ dassāmā"ti. Thero gantvā gehadvāre aṭṭhāsi, tepi apassantā viya attano kammameva karontā thokaṃ āgamayiṃsu. Atha sakko "gehadvāre ṭhito eko thero viya khāyati, upadhārehi tāvā"ti āha. Tumhe gantvā upadhāretha sāmīti. So gehā nikkhamitvā theraṃ pañcapatiṭṭhitena vanditvā ubhohi hatthehi jannukāni olumbitvā nitthunanto uṭṭhāya "kataratthero nu kho ayyo"ti thokaṃ osakkitvā "akkhīni me dhūmāyantī"ti vatvā nalāṭe hatthaṃ ṭhapetvā uddhaṃ ulloketvā "aho dukkhaṃ ayyo no mahākassapattherova cirassaṃ me kuṭidvāraṃ āgato, atthi nu kho kiñci gehe"ti āha. Sujātā thokaṃ ākulā viya hutvā "atthi sāmī"ti paṭivacanaṃ adāsi. Sakko "bhante lūkhaṃ vā paṇītaṃ vāti acintetvā saṅgahaṃ no karothā"ti pattaṃ gaṇhi. Thero pattaṃ dento "imesaṃ eva duggatānaṃ jarājiṇṇānaṃ mayā saṅgaho kātabbo"ti cintesi. So anto pavisitvā ghaṭiodanaṃ nāma ghaṭito uddharitvā pattaṃ pūretvā therassa hatthe ṭhapesi. Tena vuttaṃ "addasā kho sakko devānamindo .pe. Adāsī"ti

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๓๒๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. มหากัสสปสูตร”