4. Meghiyavagga

1. Meghiyasuttavaṇṇanā

[31] Meghiyavaggassa paṭhame cālikāyanti evaṃnāmake nagare. Tassa kira nagarassa dvāraṭṭhānaṃ muñcitvā samantato calapaṅkaṃ hoti, taṃ calapaṅkaṃ nissāya ṭhitattā olokentānaṃ calamānaṃ viya upaṭṭhāti, tasmā "cālikā"ti vuccati. Cālike pabbateti tassa nagarassa avidūre eko pabbato, sopi sabbasetattā kāḷapakkhauposathadivase olokentānaṃ calamāno viya upaṭṭhāti, tasmā "cālikapabbato"ti saṅkhyaṃ gato. Tattha bhagavato mahantaṃ vihāraṃ kārayiṃsu, bhagavā tadā taṃ nagaraṃ gocaragāmaṃ katvā tasmiṃ cālikapabbatamahāvihāre viharati. Tena vuttaṃ "cālikāyaṃ viharati cālike pabbate"ti. Meghiyoti tassa therassa nāmaṃ. Upaṭṭhāko hotīti paricārako hoti. Bhagavato hi paṭhamabodhiyaṃ upaṭṭhākā anibaddhā ahesuṃ, ekadā nāgasamālo, ekadā nāgito, ekadā upavāno, ekadā sunakkhatto, ekadā cundo samaṇuddeso, ekadā sāgato, ekadā meghiyo. Tadāpi meghiyattherova upaṭṭhāko. Tenāha "tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hotī"ti.

Jantugāmanti evaṃnāmakaṃ tasseva vihārassa aparaṃ gocaragāmaṃ. "jattugāman"tipi pāṭho. Kimikāḷāyāti kāḷakimīnaṃ bahulatāya "kimikāḷā"ti laddhanāmāya nadiyā. Jaṅghāvihāranti ciranisajjāya jaṅghāsu uppannakilamathavinodanatthaṃ vicaraṇaṃ. Pāsādikanti aviraḷarukkhatāya siniddhapattāya ca passantānaṃ pasādamāvahatīti pāsādikaṃ. Sandacchāyatāya manuññabhūmibhāgatāya ca manuññaṃ. Anto paviṭṭhānaṃ