Titthiyā katipāhassa accayena dhuttānaṃ kahāpaṇe datvā "gacchatha, sundaraṃ māretvā samaṇassa gotamassa gandhakuṭiyā avidūre mālākacavarantare nikkhipitvā ethā"ti vadiṃsu. Te tathā akaṃsu. Tato titthiyā "sundariṃ na passāmā"ti kolāhalaṃ katvā rañño ārocetvā "kattha pana tumhe parisaṅkathā"ti raññā vuttā imesu divasesu vasati, tatthassā pavattiṃ na jānāmāti. "tenahi gacchatha, naṃ tattha vicinathā"ti raññā anuññātā attano upaṭṭhāke gahetvā jetavanaṃ gantvā vicinantā viya hutvā mālākacavaraṃ viyūhitvā tassā sarīraṃ mañcakaṃ āropetvā "samaṇassa gotamassa sāvakā `satthārā kataṃ pāpakammaṃ paṭicchādessāmā'ti sundariṃ māretvā mālākacavarantare nikkhipiṃsū"ti rañño ārocesuṃ. Rājāpi anupaparikkhitvāva "tenahi gacchatha, nagaraṃ āhiṇḍathā"ti āha. Te nagaravīthīsu "passatha samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ kamman"tiādīni vadantā vicaritvā puna rañño nivesanadvāraṃ agamaṃsu. Rājā sundariyā sarīraṃ āmakasusāne aṭṭakaṃ āropetvā rakkhāpesi. Sāvatthivāsino ṭhapetvā ariyasāvake yebhuyyena "passatha samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ kamman"tiādīni vatvā antonagare bahinagare ca bhikkhū akkosantā vicariṃsu. Tena vuttaṃ "yadā te aññiṃsu aññatitthiyā paribbājakā `vodiṭṭhā kho sundarī'ti"ādi.

Tattha aññiṃsūti jāniṃsu. Vodiṭṭhāti byapadiṭṭhā, jetavanaṃ āgacchantī ca gacchantī ca visesato diṭṭhā, bahulaṃ diṭṭhāti attho. Parikkhākūpeti dīghikāvāṭe. Yā sā mahārāja sundarīti mahārāja yā sā imasmiṃ nagare rūpasundaratāya "sundarī"ti pākaṭā abhiññātā paribbājikā. Sā no na dissatīti sā amhākaṃ cakkhu viya jīvitaṃ viya ca piyāyitabbā, idāni na dissati. Yathānikkhittanti purise āṇāpetvā mālākacavarantare attanā yathāṭhapitaṃ. "yathānikhātan"tipi pāṭho, paṭhaviyaṃ nikhātappakāranti attho.

Rathiyāya rathiyanti vīthito vīthiṃ. Vīthīti hi vinivijjhanakaracchā. Siṅghāṭakanti tikoṇaracchā. Alajjinoti na lajjino, pāpajigucchāvirahitāti attho. Dussīlāti nissīlā. Pāpadhammāti lāmakasabhāvā nihīnācāRā. Musāvādinoti dussīlā samānā "sīlavanto mayan"ti alikavāditāya musāvādino. Abrahmacārinoti "methunapaṭisevitāya aseṭṭhacārino ime hi nāmā"ti hīḷentā vadanti. Dhammacārinoti kusaladhammacārino. Samacārinoti kāyakammādisamacārino. Kalyāṇadhammāti sundarasabhāvā, paṭijānissanti nāmāti sambandho. Nāmasaddayogena hi ettha paṭijānissantīti anāgatakālavacanaṃ. Sāmaññanti samaṇabhāvo samitapāpatā. Brahmaññanti seṭṭhabhāvo bāhitapāpatā. Kutoti kena kāraṇena. Apagatāti apetā paribhaṭṭhā. Purisakiccanti methunapaṭisevanaṃ sandhāya vadanti.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๔๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สุนทรีสูตร”