Atha bhikkhū taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesuṃ. Satthā "tenahi bhikkhave tumhepi te manusse imāya gāthāya paṭicodethā"ti vatvā "abhūtavādī"ti gāthamāha. Taṃ sandhāya vuttaṃ "atha kho sambahulā .pe. Nihīnakammā manujā paratthāti tatatha neso bhikkhave saddo cīraṃ bhavissatīti idaṃ satthā tassa ayasassa nipphattiṃ sabbaññutañāṇena jānitvā bhikkhū samassāsento āha.

Gāthāyaṃ abhūtavādīti parassa dosaṃ adisvāva musāvādaṃ katvā abhūtena atacchena paraṃ abbhācikkhanto. Yo vāpi katvāti yo vā pana pāpakammaṃ katvā "nāhaṃ etaṃ karomī"ti āha. Pecca samā bhavantīti te ubhopi janā ito paralokaṃ gantvā nirayūpagamanena gatiyā samā bhavanti. Gatiyeva hi nesaṃ paricchinnā, āyu pana aparicchinnaṃ. Bahukaṃ hi pāpaṃ katvā ciraṃ niraye pacati, parittakaṃ katvā appamattakameva kālaṃ pacati. Yasmā pana nesaṃ ubhinnampi lāmakameva kammaṃ, tena vuttaṃ nihīnakammā manujā paratthāti. "paratthā"ti pana padassa purato "peccā"ti padena sambandho, pecca parattha ito gantvā te nihīnakammā paraloke samā bhavantīti attho.

Pariyāpuṇitvāti uggahetvā. Akārakāti aparādhassa na kārakā. Nayimehi katanti evaṃ kira nesaṃ ahosi:- imehi samaṇehi sakyaputtiyehi addhā taṃ pāpakammaṃ na kataṃ, yaṃ aññatitthiyā ugghosetvā sakalanagaraṃ āhiṇḍiṃsu, yasmā ime amhesu evaṃ asabbhāhi pharusāhi vācāhi abbhācikkhantesupi na kiñci vikāraṃ dassenti, khantisoraccañca na vijahanti, kevalampana "abhūtavādī nirayaṃ upetī"ti dhammayeva vadantā sapantiyeva, ime samaṇā sakyaputtiyā amhe anupadhāretvā abbhācikkhante sapanti, sapathaṃ karontā viya vadantīti. Atha vā "yo vāpi katvā `na karomī'ti cāhā"ti vadantā sapanti, attano akārakabhāvaṃ bodhetuṃ amhākaṃ sapathaṃ karonti imeti attho.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๔๑๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สุนทรีสูตร”