Iti so aññamaññaṃ vissāsajananatthaṃ sammodanīyaṃ karonto pucchi.

Devī pana paṇḍitā buddhupaṭṭhāyikā saṃghupaṭṭhāyikā "nāyaṃ pañho rañño mukhaṃ oloketvā kathetabbo"ti cintetvā yathābhūtameva vadantī "natthi kho me mahārāja kocañño attanā piyataro"ti āha. Vatvāpi attanā byākatamatthaṃ upāyena rañño paccakkhaṃ kātukāmā "tuyhaṃ pana mahārāja atthañño koci attanā piyataro"ti tatheva rājānaṃ pucchi yathā raññā sayaṃ puṭṭhā. Rājāpi tāya sarasalakkhaṇena kathitattā nivattituṃ asakkonto sayampi sarasalakkhaṇeneva kathento tatheva byākāsi yathā deviyā byākataṃ.

Byākaritvā ca mandadhātukatāya evaṃ cintesi "ahaṃ rājā paṭhavissaro mahantaṃ paṭhavīmaṇḍalaṃ abhivijiya ajjhāvasāmi, mayhaṃ tāva yuttaṃ `attanā piyataraṃ aññaṃ na passāmī'ti, ayampana vasalī hīnajaccā samānā mayā ucce ṭhāne ṭhapitā sāmibhūtaṃ maṃ na tathā piyāyati, `attāva piyataro"ti mama sammukhā vadati, kakkhaḷā vatāyan"ti anattamano hutvā "nanu te tīṇi ratanāni piyatarānī"ti codesi. Devī "ratanattayaṃ ahaṃ deva attano saggasukhaṃ mokkhasukhañca patthayantī sampiyāyāmi, tasmā attāva me piyataro"ti āha. Sabbo cāyaṃ loko attadatthameva paraṃ piyāyati, pattaṃ patthentopi "ayaṃ maṃ jiṇṇakāle posessatī"ti pattheti, dhītaraṃ "mama kulaṃ vaḍḍhissatī"ti, bhariyaṃ "mayhaṃ pāde paricarissatī"ti, aññepi ñātimittabandhave taṃtaṃkiccavasena, iti attadatthameva sampassanto loko paraṃ piyāyatīti. Ayaṃ hi deviyā adhippāyo.

Atha rājā cintesi "ayaṃ mallikā kusalā paṇḍitā nipuṇā `attāva me piyataro'ti vadati. Mayhampi attāva piyataro hutvā upaṭṭhāti, handāhaṃ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๔๔๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ราชสูตร”