Asevanā cātigāthāvaṇṇanā

[3] Devaputtassa vacanaṃ sutvā bhagavā "asevanā ca bālānan"ti gāthamāha. Tattha asevanāti abhajanā apayirupāsanā. Bālānanti balanti na jānantīti bālā assasitapassasitamattena jīvanti, na paññājīvitenāti adhippāyo. Tesaṃ bālānaṃ. Paṇḍitānanti paṇḍantīti paṇḍitā, sandiṭṭhikasamparāyikesu atthesu ñāṇagatiyā gacchantīti adhippāyo. Tesaṃ paṇḍitānaṃ. Sevanāti bhajanā payirupāsanā taṃsahāyatā taṃsampavaṅkatā. Pūjāti sakkāragarukāramānanavandanā. Pūjaneyyānanti pūjārahānaṃ. Etammaṅgalamuttamanti yā ca bālānamasevanā, yā ca paṇḍitānaṃ sevanā, yā ca pūjā, taṃ sabbaṃ sampiṇḍetvā āha "etammaṅgalamuttaman"ti. Yaṃ tayā puṭṭhaṃ "brūhi maṅgalamuttaman"ti, ettha tāva etammaṅgalamuttamanti gaṇhāhīti vuttaṃ hoti. Ayametissā gāthāya padavaṇṇanā.

Atthavaṇṇanā panassā evaṃ veditabbā:- evametaṃ devaputtassa vacanaṃ sutvā bhagavā "asevanā ca bālānan"ti imaṃ gāthamāha. Tattha yasmā catubbidhā gāthā pucchitagāthā apucchitagāthā sānusandhikagāthā ananusandhikagāthāti. Tattha "pucchāmi taṃ gotama bhūripañña, kathaṃkaro sāvako sādhu hotī"ti ca "kathaṃ nu tvaṃ mārisa oghamatarī"ti ca evamādīsu pucchitena kathitā pucchitagāthā. "yaṃ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato"ti. Evamādīsu apucchitena attajjhāsaya- vaseneva kathitā apucchitagāthā. Sabbāpi buddhānaṃ kathā "sanidānāhaṃ bhikkhave dhammaṃ desessāmī"ti vacanato sānusandhikagāthā. Ananusandhikagāthā imasmiṃ sāsane natthi. Evametāsu gāthāsu ayaṃ devaputtena pucchitena bhagavatā kathitattā pucchitagāthā. Yañca yathā cheko puriso kusalo maggassa kusalo amaggassa maggaṃ puṭṭho paṭhamaṃ vijahitabbaṃ ācikkhitvā pacchā gahetabbaṃ ācikkhati "amukasmiṃ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มงคลสูตร”