@4 ka. suvisuddhakāyasamācārattāya 5 vi.mahā. 5/257 ādi/20 Na kappanti muggā paribhuñjituṃ akappiyo guḷo"ti ca ādinā vinayakukkuccasaṅkhātakaṅkhābahulo pana hoti. Tena kaṅkhārevatoti paññāyittha. So aparabhāge satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā ghaṭento vāyamanto chaḷabhiññā sacchikatvā jhānasukhena phalasukhena vītināmeti, yebhuyyena pana attanā adhigataṃ ariyamaggaṃ garuṃ katvā paccavekkhati. Tena vuttaṃ "attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ paccavekkhamāno"ti. Maggapaññā hi "ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan"tiādinayappavattāya soḷasavatthukāya, "buddhe kaṅkhati dhamme kaṅkhati .pe. Paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhatī"ti evaṃ vuttāya aṭṭhavatthukāya, pageva itarāsanti anavasesato sabbakaṅkhānaṃ vitaraṇato samatikkamanato, aññehi ca attanā pahātabbakilesehi accantavisujjhanato "kaṅkhāvitaraṇavisuddhī"ti idhādhippetā. Taṃ hi ayamāyasmā dīgharattaṃ kaṅkhāpakatattā "imaṃ maggadhammaṃ adhigamma imā me kaṅkhā anavasesā pahīnā"ti garuṃ katvā paccavekkhamāno nisīdi, na sappaccayanāmarūpadassanaṃ aniccantikattā tassa kaṅkhāvitaraṇassa.

Etamatthaṃ viditvāti etaṃ ariyamaggassa anavasesakaṅkhāvitaraṇasaṅkhātaṃ atthaṃ viditvā tadatthadīpakaṃ imaṃ udānaṃ udānesi.

Tattha yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vāti idha imasmiṃ paccuppanne attabhāve "ahaṃ nu khosmi, no nu khosmī"tiādinā huraṃ vā, atītānāgatesu attabhāvesu "ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānan"tiādinā uppajjanakā kaṅkhā. Sakavediyā vā paravediyā vāti tā evaṃ vuttanayeneva sakaattabhāve ārammaṇavasena paṭilabhitabbāya pavattiyā sakavediyā vā parassa attabhāve paṭilabhitabbāya "buddho nu kho, no nu kho"tiādinā vā parasmiṃ padhāne uttame