@2 Ma.,i. saṃsāradukkhappahānaṃ 3 Ma. viheṭhitā Sāsanasampadāsiddhi. Tathā balehi buddharatanasiddhi, vesārajjehi dhammaratanasiddhīti ayamettha "bhagavatā arahatā"ti padadvayassa atthayojanāya mukhamattadassanaṃ.

Kasmā panettha "vuttaṃ hetaṃ bhagavatā"ti vatvā puna "vuttan"ti vuttaṃ? Anussavapaṭikkhepena niyamadassanatthaṃ. Yathā hi kenaci parato sutvā vuttaṃ yadipi ca tantena vuttaṃ, na teneva vuttaṃ parenapi vuttattā. Na ca tantena vuttameva, apica kho sutampi, na evamidha. Bhagavatā hi parato asutvā sayambhuñāṇena attanā adhigatameva vuttanti imassa visesadassanatthaṃ dvikkhattuṃ "vuttan"ti vuttaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti:- vuttaṃ hetaṃ bhagavatā, tañca kho bhagavatāva vuttaṃ, na aññena, vuttameva ca, na sutanti. Adhikavacanaṃ hi aññamatthaṃ bodhetīti na punaruttidoso. Esa nayo ito paresupi.

Tathā pubbaracanābhāvadassanatthaṃ dvikkhattuṃ "vuttan"ti vuttaṃ. Bhagavā hi sammāsambuddhatāya ṭhānuppattikappaṭibhānena sampattaparisāya ajjhāsayānurūpaṃ dhammaṃ deseti, na tassa kāraṇā dānādīnaṃ viya pubbaracanākiccaṃ atthi. Tenetaṃ dasseti "vuttaṃ hetaṃ bhagavatā, tañca kho na pubbaracanāvasena takkapariyāhataṃ vīmaṃsānucaritaṃ. Apica kho veneyyajjhāsayānurūpaṃ ṭhānaso vuttamevā"ti.

Appaṭivattiyavacanabhāvadassanatthaṃ vā dvikkhattuṃ "vuttan"ti vuttaṃ. Yaṃ hi bhagavatā vuttaṃ, vuttameva taṃ, na kenaci paṭikkhipituṃ sakkā akkharasampattiyā atthasampattiyā ca. Vuttañhetaṃ:-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๖๙๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โลภสูตร”