@5 vi.mahā. 4/16/15, Ma.Ma. 13/395/378 Catasso dhātuyo vaṇṇo gandho raso ojā sambhavo saṇṭhānaṃ jīvitaṃ bhāvo kāyapasādo cakkhupasādoti cuddasa sambhāRā. Vitthārato catasso dhātuyo taṃnissitā vaṇṇagandharasaojāsaṇṭhānasambhavo iti imāni dasa catusamuṭṭhānikattā cattālīsaṃ honti, jīvitaṃ bhāvo kāyapasādo cakkhupasādoti cattāri ekantakammasamuṭṭhānānevāti imesaṃ catucattālīsāya rūpānaṃ vasena catucattālīsa sambhārā, yaṃ loko "setaṃ vaṭṭaṃ puthulaṃ visaṭaṃ vipulaṃ cakkhū"ti sañjānanto na cakkhuṃ sañjānāti, yo maṃsapiṇḍo akkhikūpake patiṭṭhito nhārusuttakena matthaluṅgena ābaddho yattha setampi atthi kaṇhampi lohitakampi paṭhavīpi āpopi tejopi vāyopi, yaṃ semhussadattā setaṃ, pittussadattā kaṇhaṃ, ruhirussadattā lohitakaṃ, paṭhavussadattā patthaddhaṃ, āpussadattā paggharati, tejussadattā pariḍayhati, vāyussadattā sambhamati, idaṃ sasambhāracakkhu nāma. Yo pana ettha sito ettha paṭibaddho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo, idaṃ pasādacakkhu nāma. Idaṃ hi cakkhuviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvena pavattati.
Sotādīsupi sotaṃ dibbasotaṃ maṃsasotanti duvidhaṃ. Ettha "dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkakantamānusikāya ubho sadde suṇātī"ti idaṃ dibbasotaṃ nāma. Maṃsasotaṃ pana sasambhārasotaṃ pasādasotanti duvidhantiādi sabbaṃ cakkhumhi vuttanayeneva veditabbaṃ. Tathā ghānajivhā. Kāyo pana copanakāyo karajakāyo samūhakāyo pasādakāyotiādinā bahuvidho. Tattha:-
"kāyena saṃvutā dhīrā atho vācāya saṃvutā"ti ayaṃ copanakāyo nāma. "imamhā kāyā aññaṃ kāyaṃ abhinimminātī"ti ayaṃ karajakāyo nāma. Samūhakāyo pana viññāṇasamūhavasena anekavidho
Tathā hi "../../bdpicture/cha ime āvuso viññāṇakāyā"tiādīsu viññāṇasamūho vutto. "../../bdpicture/cha phassakāyā"tiādīsu phassādisamūho. Tathā "kāyapassaddhi kāyalahutā"tiādīsu vedanākkhandhādayo. "idhekacco paṭhavīkāyaṃ aniccato anupassati, āpokāyaṃ tejokāyaṃ vāyokāyaṃ kesakāyaṃ lomakāyan"tiādīsu paṭhavādisamūho. "kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā"ti ayaṃ pasādakāyo. Idhāpi pasādakāyo veditabbo. So hi kāyaviññāṇādīnaṃ yathārahaṃ vatthudvārabhāvena pavattati. Manoti pana kiñcāpi sabbaṃ viññāṇaṃ vuccati, tathāpi dvārabhāvassa idhādhippetattā dvārabhūtaṃ sāvajjanaṃ bhavaṅgaṃ veditabbaṃ.