te mayhaṃ āsavā khīṇā viddhastā vinaḷīkatā"ti ettha tebhūmakakammaṃ avasesā ca akusalā dhammā. "diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāyā"ti ettha parūpaghātavippaṭisāravadhabandhādayo ceva apāyadukkhabhūtā nānappakārā upaddavā ca.

Te panete āsavā vinaye "diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāyā"ti dvedhā āgatā. Saḷāyatane "tayome āvuso āsavā kāmāsavo bhavāsavo avijjāsavo"ti tidhā āgatā. Tathā aññesu suttantesu. Abhidhamme teyeva diṭṭhāsavena saddhiṃ catudhā āgatā. Nibbedhikapariyāye pana "atthi bhikkhave āsavā nirayagamanīyā, atthi āsavā tiracchānayonigamanīyā, atthi āsavā pettivisayagamanīyā, atthi āsavā manussalokagamanīyā, atthi āsavā devalokagamanīyā"ti pañcadhā āgatā. Kammameva cettha āsavāti adhippetaṃ. Chakkanipāte "atthi bhikkhave āsavā saṃvarā pahātabbā"tiādinā nayena chadhā āgatā. Sabbāsavapariyāye teyeva dassanapahātabbehi dhammehi saddhiṃ sattadhā āgatā. Idha pana abhidhammapariyāyena cattāro āsavā adhippetāti veditabbā.

Khayāyāti ettha pana "yo āsavānaṃ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānan"ti āsavānaṃ sarasabhedo āsavānaṃ khayoti vutto. "jānato ahaṃ bhikkhave passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmī"ti ettha āsavānaṃ khīṇākāro natthibhāvo accantaṃ asamuppādo āsavakkhayoti vutto.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๘๖๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. โสมนัสสสูตร”