๖. อชาตสูตร

6. Ajātasuttavaṇṇanā

[43] Chaṭṭhe atthi bhikkhaveti kā uppatti? ekadivasaṃ kira bhagavatā anekapariyāyena saṃsāre ādīnavaṃ pakāsetvā santadupasamanādivasena nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammadesanāya katāya bhikkhūnaṃ etadahosi "ayaṃ saṃsāro bhagavatā

Atha bhagavā tesaṃ bhikkhūnaṃ vimatividhamanatthañceva, "idha samaṇabrāhmaṇānaṃ `nibbānaṃ nibbānan'ti tathā vācāvatthumattameva, natthi hi paramatthato nibbānaṃ nāma anupalabbhamānasabhāvattā"ti lokāyatikādayo viya vippaṭipannānaṃ bahiddhā ca puthudiṭṭhigatikānaṃ micchāvādabhañjanatthañca, amatamahānibbānassa paramatthato atthibhāvadīpanatthaṃ tassa ca nissaraṇabhāvādiānubhāvavantatādīpanattaṃ pītivegena udānavasena imaṃ suttaṃ abhāsi, tathā hi idaṃ suttaṃ udānepi saṅgītaṃ.

Tattha atthīti vijjati paramatthato upalabbhati. Ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhatanti sabbānipi padāni aññamaññavevacanāni. Atha vā vedanādayo viya hetupaccayasamavāyasaṅkhātāya kāraṇasāmaggiyā na jātaṃ na nibbattanti ajātaṃ. Kāraṇena vinā sayameva na bhūtaṃ na pātubhūtaṃ na uppannanti abhūtaṃ. Evaṃ ajātattā abhūtattā ca yena kenaci kāraṇena na katanti akataṃ. Jātabhūtasabhāvo ca nāmarūpādīnaṃ saṅkhatadhammānaṃ hoti, na asaṅkhatasabhāvassa nibbānassāti dassanatthaṃ asaṅkhatanti vuttaṃ. Paṭilomato vā samecca sambhuyya paccayehi katanti saṅkhataṃ, tathā na saṅkhataṃ, saṅkhatalakkhaṇarahitanti ca asaṅkhatanti evaṃ anekehi kāraṇehi nibbattitabhāve paṭisiddhe "siyā nu kho ekeneva kāraṇena katan"ti āsaṅkāya "na kenaci katan"ti dassanatthaṃ "akatan"ti vuttaṃ. Evaṃ appaccayampi samānaṃ "sayameva nu kho idaṃ bhūtaṃ pātubhūtan"ti āsaṅkāyaṃ tannivattanatthaṃ "abhūtan"ti vuttaṃ. Ayañca etassa asaṅkhatākatābhūtabhāvo sabbena sabbaṃ ajātidhammattāti

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๙๖๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อชาตสูตร”