@3 Sī.,i....ānubhāvavantataṃ Ma....ānubhāvasaṃtejitaṃ 4 khu.u. 25/73/213 Dassetuṃ "ajātan"ti vuttanti. Evametesaṃ catunnampi padānaṃ sātthakabhāvo veditabbo.

Iti bhagavā "atthi bhikkhave ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhatan"ti paramatthato nibbānassa atthibhāvaṃ vatvā tattha hetuṃ dassento "no cetaṃ bhikkhave"tiādimāha. Tassāyaṃ saṅkhepo:- bhikkhave yadi ajātādisabhāvā asaṅkhatā dhātu na abhavissa na siyā, idha loke jātādisabhāvassa rūpādikkhandhapañcakasaṅkhātassa saṅkhāragatassa nissaraṇaṃ anavasesavaṭṭūpasamo na paññāyeyya na upalabbheyya na sambhaveyya. Nibbānaṃ hi ārammaṇaṃ katvā pavattamānā sammādiṭṭhiādayo ariyamaggadhammā anavasesato kilese samucchindanti, tenettha sabbassapi vaṭṭadukkhassa appavatti apagamo nissaraṇaṃ paññāyati.

Evaṃ byatirekavasena nibbānassa atthibhāvaṃ dassetvā idāni anvayavasenapi taṃ dassetuṃ "yasmā ca kho"tiādi vuttaṃ, taṃ vuttatthameva. Ettha ca yasmā "apaccayā dhammā, asaṅkhatā dhammā. Atthi bhikkhave tadāyatanaṃ, yattha neva paṭhavī. Idampi kho ṭhānaṃ duddasaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo. Asaṅkhatañca vo bhikkhave dhammaṃ desessāmi asaṅkhatagāminiñca paṭipadan"tiādīhi anekehi suttapadehi "atthi bhikkhave ajātan"ti imināpi suttena nibbānadhātuyā paramatthato sabbhāvo sabbalokaṃ anukampamānena sammāsambuddhena desito, tasmā na paṭikkhipitabbaṃ. Tattha apaccakkhakārīnampi viññūnaṃ kaṅkhā vā vimati vā natthi eva. Ye pana abuddhipuggalā, tesaṃ vimativinodanatthaṃ ayamettha adhippāyaniddhāraṇamukhena yuttivicāraṇā:- yathā pariññeyyatāya sauttarānaṃ kāmānaṃ rūpānañca paṭipakkhabhūtaṃ tabbidūrasabhāvaṃ nissaraṇaṃ paññāyati, evaṃ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๙๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. อชาตสูตร”