๓. เวทนาสูตร ที่ ๑

3. Paṭhamavedanāsuttavaṇṇanā

[52] Tatiye vedanāti ārammaṇarasaṃ vediyanti anubhavantīti vedanā. Tā vibhāgato dassetuṃ "sukhā vedanā"tiādi vuttaṃ. Tattha sukhasaddo atthuddhāravasena heṭṭhā vuttoyeva. Dukkhasaddo pana "jātipi dukkhā"tiādīsu dukkhavatthusmiṃ āgato. "yasmā ca kho mahāli rūpaṃ dukkhaṃ dukkhānupatitaṃ dukkhāvakkantan"tiādīsu dukkhārammaṇe. "dukkho pāpassa uccayo"tiādīsu dukkhapaccaye. "yāvañcidaṃ bhikkhave na sukarā akkhānena pāpuṇituṃ, yāva dukkhā nirayā"tiādīsu dukkhapaccayaṭṭhāne. "sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā"tiādīsu dukkhavedanāyaṃ. Idhāpi dukkhavedanāyameva.

Vacanatatho pana sukhayatīti sukhā. Dukkhayatīti dukkhā. Na dukkhā na sukhāti adukkhamasukhā, makāro padasandhivasena vutto. Tāsu iṭṭhānubhavanalakkhaṇā sukhā, aniṭṭhānubhavanalakkhaṇā dukkhā, ubhayaviparītānubhavanalakkhaṇā adukkhamasukhā. Tasmā sukhadukkhavedanānaṃ uppatti pākaṭā, na adukkhamasukhāya. Yadā hi sukhaṃ uppajjati, sakalasarīraṃ khobhentaṃ maddantaṃ pharamānaṃ satadhotasappiṃ khādāpentaṃ viya satapākatelaṃ makkhentaṃ viya ghaṭasahassena pariḷāhaṃ nibbāpayamānaṃ viya ca "aho sukhaṃ aho sukhan"ti vācaṃ nicchārayamānameva uppajjati. Yadā dukkhaṃ uppajjati, sakalasarīraṃ khobhentaṃ maddantaṃ pharamānaṃ tattaphālaṃ pavesentaṃ viya vilīnatambalohaṃ āsiñcantaṃ viya ca "aho dukkhaṃ aho dukkhan"ti vipalāpentameva uppajjati. Iti sukhadukkhavedanānaṃ uppatti pākaṭā.

Adukkhamasukhā pana dubbijānā duddīpanā andhakārā avibhūtā, sā sukhadukkhānaṃ apagame sātāsātapaṭikkhepavasena majjhattākārabhūtā nayato

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๐๐๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. เวทนาสูตร ที่ ๑”