Gāthāsu puññakkhayamaraṇampi jīvitindriyupacchedeneva hotīti āha "cavati āyukkhayā"ti. Anumodatanti anumodantānaṃ. Manussānaṃ sahabyatanti manussehi sahabhāvaṃ. Sahabyatīti sahabyo, sahapavattanako, tassa bhāvo sahabyatā. Niviṭṭhassāti niviṭṭhā bhaveyya. Yāvajīvanti yāva jīvitappavattiyā, yāva parinibbānāti attho.

Appamāṇanti sakkaccaṃ bahuṃ uḷāraṃ bahukkhattuṃ ca karaṇavasena pamāṇarahitaṃ. Nirūpadhinti kilesūpadhirahitaṃ, suvisuddhaṃ nimmalanti attho. Yasmā pana te devā mahaggatakusalaṃ na icchanti kāmalokassa samatikkamanato, kāmāvacarapuññameva icchanti, tasmā evamettha attho veditabbo:- "ito devalokato cuto manussesu uppajjitvā viññutaṃ patto kāyaduccaritādiṃ sabbaṃ duccaritaṃ pahāya kāyasucaritādiṃ sabbaṃ sucaritaṃ uḷāraṃ vipulaṃ upacinitvā ariyamaggena āgatasaddho bhavāhī"ti. Yasmā pana lokuttaresu paṭhamamaggaṃ dutiyamaggampi vā icchanti attano devalokūpapattiyā anativattanato, tasmā tesampi vasena "appamāṇaṃ nirūpadhin"ti padānaṃ attho veditabbo:- pamāṇakarānaṃ diṭṭhekaṭṭhaoḷārikakāmarāgādikilesānaṃ upacchedena appamāṇaṃ, sattamabhavato vā uppajjanārahassa khandhūpadhissa tannibbattakaabhisaṅkhārūpadhissa taṃtaṃmaggavajjhakilesūpadhissa ca pahānena ca tesaṃ anibbattanato nirupadhisaṅkhātaṃ nibbānaṃ sannissitattā ca nirupadhīti.

Evaṃ accantameva apāyadvārapidhāyakakammaṃ dassetvā idāni saggasampattinibbattakakammaṃ dassetuṃ "tato opadhikan"tiādi vuttaṃ.

Tattha opadhikanti upadhivepakkaṃ, attabhāvasampattiyā ceva bhogasampattiyā ca nibbattakanti attho. Upadhīti attabhāvo vuccati. Yathāha "santekaccāni

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๑๕๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. จวมานสูตร”