[5] Yo nājjhagamāti kā uppatti? imissā gāthāya ito Parānañca dvādasannaṃ ekāyeva uppatti:- ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati, tena kho pana samayena aññataro brāhmaṇo attano dhītāya vāreyye paccupaṭṭhite cintesi "kenaci vasalena aparibhuttapubbehi pupphehi dārikaṃ alaṅkaritvā patikulaṃ pesessāmī"ti. So santarabāhiraṃ sāvatthiṃ vicinanto kiñci tiṇapupphampi aparibhuttapubbaṃ nāddasa. Atha sambahule dhuttakajātiye brāhmaṇadārake sannipatite disvā "ete pucchissāmi, avassaṃ sambahulesu koci jānissatī"ti upasaṅkamitvā pucchi. Te taṃ brāhmaṇaṃ upphaṇḍentā āhaṃsu "udumbarapupphaṃ nāma brāhmaṇa loke na kenaci paribhuttapubbaṃ, tena dhītaraṃ alaṅkaritvā dehī"ti. So dutiyadivase kālasseva uṭṭhāya bhattavissaggaṃ katvā aciravatiyā nadiyā tīre udumbaravanaṃ gantvā ekamekaṃ rukkhaṃ vicinanto pupphassa vaṇṭamattampi nāddasa. Atha vītivatte majjhantike dutiyatīraṃ agamāsi, tatra ca aññataro bhikkhu aññatarasmiṃ manuññe rukkhamūle divāvihāraṃ nisinno kammaṭṭhānaṃ manasikaroti. So tattha upasaṅkamitvā amanasikaritvā sakiṃ nisīditvā sakiṃ ukkuṭiko hutvā sakiṃ ṭhatvā taṃ rukkhaṃ sabbasākhāviṭapapattantaresu vicinanto kilamati. Tato naṃ so bhikkhu āha "brāhmaṇa kiṃ maggasī"ti. Udumbarapupphaṃ bhoti. Udumbarapupphaṃ nāma brāhmaṇa loke natthi, musā etaṃ vacanaṃ, mā kilamāti. Atha bhagavā tassa bhikkhuno ajjhāsayaṃ viditvā obhāsaṃ muñcitvā samuppannasamannāhārabahumānassa imā obhāsagāthāyo abhāsi "yo nājjhagamā bhavesu sāran"ti. Sabbā vattabbā.
Tattha paṭhamagāthāya tāva nājjhagamāti nādhigacchi, nādhigacchati vā. Bhavesūti kāmarūpārūpasaññīasaññīnevasaññīnāsaññīekavokāracatuvokārapañcavokārabhavesu.
Vicinanti paññāya gavesanto. Pupphamiva udumbaresūti yathā udumbararukkhesu pupphaṃ vicinanto esa brāhmaṇo nājjhagamā, evaṃ yo yogāvacaropi paññāya vicinanto sabbabhavesu kiñci sāraṃ nājjhagamā, so asārakaṭṭhena te dhamme aniccato anattato ca vipassanto anupubbena lokuttaradhamme adhigacchanto jahāti orapāraṃ urago jiṇṇamiva tacaṃ purāṇanti ayamattho yojanā ca. Avasesagāthāsu panassa yojanaṃ avatvā visesatthamattameva vakkhāma.