Anutīreti tīrassa samīpe. Mahiyāti mahāmahīnāmikāya nadiyā. Samānena anukūlavattinā parijanena saddhiṃ vāso yassa so samānavāso, ayañca tathāvidho. Tenāha "samānavāso"ti. Channāti tiṇapaṇṇacchadanehi anovassakā katā. Kuṭīti vasanagharassetaṃ adhivacanaṃ. Āhitoti ābhato, jālito vā. Ginīti aggi. Tesu tesu ṭhānesu aggi "ginī"ti voharīyati. Atha ce patthayasīti idāni yadi icchasīti vuttaṃ hoti. Pavassāti siñca pagghara, udakaṃ muñcāti attho. Devāti meghaṃ ālapati ayaṃ tāvettha padavaṇṇanā.

Ayaṃ pana atthavaṇṇanā:- evamayaṃ dhaniyo gopo attano sayanaghare mahāsayane nipanno meghatthanitaṃ sutvā "pakkodanohamasmī"ti bhaṇanto kāyadukkhavūpasamūpāyaṃ kāyasukhahetuñca attano sannihitaṃ dīpeti, "duddhakhīrohamasmī"ti bhaṇanto cittadukkhavūpasamūpāyaṃ cittasukhahetuñca, "anutīre mahiyā"ti nivāsanaṭṭhāna- sampattiṃ, "samānavāso"ti tādise kāle piyavippayogapadaṭṭhānassa sokassābhāvaṃ, "../../bdpicture/channā kuṭī"ti kāyadukkhāpagamapaṭighātaṃ. "āhito ginī"ti yasmā gopālakā parikkhepadhūmadāruaggivasena tayo aggī karonti, te ca tassa gehe sabbe katā, tasmā sabbadisāsu parikkhepaggiṃ sandhāya "āhito ginī"ti bhaṇanto vāḷamigāgamananivāraṇaṃ dīpeti, gunnaṃ majjhe gomayādīhi dhūmaggiṃ sandhāya ḍaṃsamakasādīhi gunnaṃ anābādhaṃ, gopālakānaṃ sayanaṭṭhāne dāruaggiṃ sandhāya gopālakānaṃ sītābādhapaṭighātaṃ. So evaṃ dīpento attano vā gunnaṃ vā parijanassa vā vuṭṭhipaccayassa kassaci ābādhassa abhāvato pītisomanassajāto āha "atha ce patthayasī pavassa devā"ti.

[19] Evaṃ dhaniyassa imaṃ gāthaṃ bhāsamānassa assosi bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya jetavanamahāvihāre gandhakuṭiyaṃ Viharanto. Sutvā ca pana buddhacakkhunā lokaṃ volokento addasa dhaniyañca pajāpatiñcassa "ime ubhopi hetusampannā. Sace ahaṃ gantvā dhammaṃ desessāmi, ubhopi pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇissanti. No ce gamissāmi, sve udakoghena vinassissantī"ti taṃkhaṇaññeva sāvatthito satta yojanasatāni dhaniyassa nivāsanaṭṭhānaṃ ākāsena gantvā tassa kuṭiyā upari aṭṭhāsi. Dhaniyo taṃ gāthaṃ punappunaṃ bhāsatiyeva, na niṭṭhāpeti, bhagavati gatepi bhāsati. Bhagavā ca taṃ sutvā "na ettakena santuṭṭhā vā vissaṭṭhā vā honti, evaṃ pana hontī"ti dassetuṃ:-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๔๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ธนิยสูตร”