Dīgharattaṃ saṃvāsiyāti dīghaṃ kālaṃ saddhiṃ vasamānā komārabhāvato pabhuti ekato vaḍḍhitā. Tena parapurise na jānātīti dasseti. Manāpāti evaṃ parapurise ajānantī mameva manaṃ allīyatīti dasseti. Tassā na suṇāmi kiñci pāpanti "itthannāmena nāma saddhiṃ imāya hasitaṃ vā lapitaṃ vā"ti evaṃ tassā na suṇāmi kañci aticāradosanti dasseti.

[23] Atha bhagavā etehi guṇehi gopiyā tuṭṭhaṃ dhaniyaṃ ovadanto purimanayeneva "cittaṃ mama assavan"ti imaṃ gāthaṃ abhāsi atthasabhāgaṃ byañjanasabhāgañca. Tattha uttānāneva padāni. Ayaṃ pana adhippāyo:- dhaniya tvaṃ "gopī mama assavā"ti tuṭṭho, sā pana te assavā bhaveyya vā na vā, dujjānaṃ paracittaṃ, visesato mātugāmassa. Mātugāmaṃ hi kucchiyā pariharantāpi rakkhituṃ na sakkonti, evaṃ durakkhacittattā eva na sakkā tumhādisehi itthī alolāti vā saṃvāsiyāti vā manāpāti vā nippāpāti vā jānituṃ, mayhaṃ pana cittaṃ assavaṃ ovādapaṭikaraṃ, mama vase vattati, nāhantassa vase vattāmi. So cassa assavabhāvo yamakapāṭihāriye channaṃ vaṇṇānamaggidhārāsu ca udakadhārāsu ca pavattamānāsu sabbajanassa pākaṭo ahosi. Agginimmāne hi tejokasiṇampi samāpajjitabbaṃ, udakanimmāne āpokasiṇaṃ. Nīlādinimmāne nīlādikasiṇāni. Buddhānampi hi dve cittāni ekato nappavattanti, ekameva pana assavabhāvena evaṃ vasavatti ahosi. Tañca kho pana sabbakilesabandhanāpagamā vimuttaṃ, vimuttattā tadeva alolaṃ, na tava gopī. Dīpaṅkarabuddhakālato ca pabhuti dānasīlādīhi dīgharattaṃ paribhāvitattā saṃvāsiyaṃ, na tava gopī. Tadetaṃ anuttarena damathena damitattā sudantaṃ, sudantattā attano vasena chadavāravisevanaṃ pahāya mameva adhippāyamanassa vasenānuvattanato manāpaṃ, na tava gopī.

Pāpaṃ pana me na vijjatīti iminā pana bhagavā tassa attano cittassa pāpābhāvaṃ dasseti, dhaniyo viya gopiyā. So cassa pāpābhāvo na kevalaṃ sammāsambuddhakāleyeva, ekūnattiṃsavassāni sarāgādikāle agāramajjhe vasantassāpi

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๔๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ธนิยสูตร”