@5 cha.Ma. ayaṃ saddo na dissati 6 cha.Ma. āgacchante

Amaccā dārikaṃ gahetvā nagarā nikkhamitvā kumārassa pāhesuṃ "laddhā suvaṇṇarūpasadisī dārikā"ti. Kumāro sutvāpi rāgena abhibhūto paṭhamajjhānā parihāyi. So dūtaparamparaṃ pesesi "sīghaṃ ānetha sīghaṃ ānethā"ti. Te sabbattha ekarattivāseneva bārāṇasiṃ patvā bahinagare ṭhitā rañño pesesuṃ "ajja pavisitabbaṃ, no"ti. Rājā "seṭṭhakulā ānītā dārikā, maṅgalakiriyaṃ katvā mahāsakkārena pavesessāma, uyyānaṃ tāva naṃ nethā"ti āṇāpesi. Te tathā akaṃsu. Sā accantasukhumālā yānugghātena ubbāḷhā addhānaparissamena uppannavātarogā milātamālā viya hutvā rattimeva kālamakāsi. Amaccā "sakkārā parikaṭṭhamhā"ti parideviṃsu. Rājā ca nāgarā ca "kulavaṃso vinaṭṭho"ti parideviṃsu. Nagare mahākolāhalaṃ ahosi, kumārassa sutamatteyeva mahāsoko udapādi. Tato kumāro sokassa mūlaṃ khaṇitumāraddho, so cintesi "ayaṃ soko nāma na ajātassa hoti, jātassa pana hoti, tasmā jātiṃ paṭicca soko"ti "jāti pana kiṃ paṭiccā"ti. Tato "bhavaṃ paṭicca jātī"ti evaṃ pubbabhāvanānubhāvena yoniso manasikaronto anulomapaṭilomapaṭiccasamuppādaṃ disvā saṅkhāre sammasanto tattheva nisinno paccekabodhiṃ sacchākāsi. Taṃ maggaphalasukhena sukhitaṃ santindriyaṃ santamānasaṃ nisinnaṃ disvā paṇipātaṃ katvā amaccā āhaṃsu "mā soci deva, mahanto jambudīpo, aññaṃ tato sundarataraṃ dārikaṃ ānessāmā"ti so āha "nāhaṃ socako, nissoko paccekabuddho ahan"ti. Ito paraṃ sabbaṃ purimagāthāya sadisaṃ ṭhapetvā gāthāvaṇṇanaṃ.

Gāthāvaṇṇanāya pana saṃsaggajātassāti jātasaṃsaggassa. Tattha dassanasavanakāyasamullapanasambhogasaṃsaggavasena pañcavidho saṃsaggo. Tattha aññamaññaṃ disvā cakkhuviññāṇavīthivasena uppannarāgo dassanasaṃsaggo nāma. Tattha sīhaladīpe kāladīghavāpīgāme piṇḍāya carantaṃ kalyāṇavihāravāsiṃ dīghabhāṇakadaharabhikkhuṃ disvā paṭibaddhacittā kenaci upāyena taṃ alabhitvā kālakatā kuṭumbiyadhītā,