Sā padatthato uttānā eva. Ayaṃ panettha adhippāyo:- yvāyaṃ etena dutiyena kumārena sītuṇhādīni nivedentena sahavāsena taṃ saññāpentassa mama vācābhilāpo, tasmiṃ sinehavasena abhisajjanā ca jātā, sace ahaṃ imaṃ na pariccajāmi, tato āyatimpi hessati, yatheva idāni, evaṃ dutiyena saha mamassa vācābhilāpo abhisajjanā vā ubhayampi. Cetaṃ antarāyakaraṃ visesādhigamassāti etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno taṃ chaḍḍetvā yoniso paṭipajjitvā paccekabodhiṃ adhigatomhīti. Sesaṃ vuttanayamevāti.

Āyatibhayagāthāvaṇṇanā samattā.

[50] Kāmā hi citrāti kā uppatti? bārāṇasiyaṃ kira seṭṭhiputto Daharova seṭṭhiṭṭhānaṃ labhi, tassa tiṇṇaṃ utūnaṃ tayo pāsādā honti. So tattha sabbasampattīhi devakumāro viya paricāreti. So daharova samāno "pabbajissāmī"ti mātāpitaro āmantesi. Te naṃ vārenti. So tatheva nibandhati. Punapi naṃ mātāpitaro "tvaṃ tāta sukhumālo, dukkarā pabbajjā khuradhārāya upari caṅkamanasadisā"ti nānappakārehi vārenti. So tatheva nibandhati. Te cintesuṃ. "sacāyaṃ pabbajati, amhākaṃ domanassaṃ hoti. Sace naṃ nivārema, etassa

Apica amhākaṃ domanassaṃ hotu, mā ca etassā"ti anujāniṃsu. Tato so sabbaparijanaṃ paridevamānaṃ anādiyitvā isipatanaṃ gantvā paccekabuddhānaṃ santike pabbaji. Tassa uḷārasenāsanaṃ na pāpuṇāti, mañcake taṭṭikaṃ pattharitvā sayi. So varasayane kataparicayo sabbarattiṃ atidukkhito ahosi, pabhātepi sarīraparikammaṃ katvā pattacīvaramādāya paccekabuddhehi saddhiṃ piṇḍāya pāvisi. Tattha vuḍḍhā aggāsanañca aggapiṇḍañca labhanti, navakā yaṃ kiñcideva āsanaṃ lūkhabhojanañca. So tena lūkhabhojanenapi atidukkhito ahosi. So katipāheneva kiso dubbaṇṇo hutvā nibbijji yathā taṃ aparipākagate samaṇadhamme. Tato mātāpitūnaṃ dūtaṃ pesetvā uppabbaji. So katipāhasseva balaṃ gahetvā punapi pabbajitukāmo ahosi, tato teneva kamena pabbajitvā punapi uppabbajitvā tatiyavāre pabbajitvā sammāpaṭipanno paccekasambodhiṃ sacchikatvā imaṃ udānagāthaṃ vatvā punapi paccekabuddhānaṃ majjhe imameva byākaraṇagāthampi abhāsi:-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๕๑๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ขัคควิสาณสูตร”