@4 cha.Ma. āsane 5 cha.Ma. sāsaddo na dissati 6 cha.Ma. ārabbhate Parittakaraṇasamaye ānandattherenā"ti. Yathā vā tathā vā hotu kinno imāya aparikkhāya parittāya, sabbatthāpi etassa ratanasuttassa karissāmatthavaṇṇanaṃ.

Yānīdha bhūtānīti paṭhamāgāthā. Tattha yānīti yādisāni appesakkhāni vā mahesakkhāni vā. Idhāti imasmiṃ padese, tasmiṃ khaṇe sannipātaṭṭhānaṃ sandhāyāha. Bhūtānīti kiñcāpi bhūtasaddo "bhūtasmiṃ pācittiyan"ti evamādīsu vijjamānaṃ. "bhūtamidanti bhikkhave samanupassathā"ti evamādīsu khandhapañcakaṃ. "cattāro kho bhikkhave mahābhūtā hetū"ti evamādīsu catubbidhe paṭhavīdhātvādirūpe. "yo ca kālaghaso bhūto"ti evamādīsu khīṇāsavaṃ "sabbeva nikkhipissanti, bhūtā loke samussayan"ti evamādīsu sabbasatte. "bhūtagāmapātabyatāyā"ti evamādīsu rukkhādike. "bhūtaṃ bhūtato sañjānātī"ti evamādīsu cātummahārājikānaṃ heṭṭhā sattanikāyaṃ upādāya vattati. Idha pana avisesato amanussesu daṭṭhabbo.

Samāgatānīti sannipatitāni. Bhummānīti bhūmiyaṃ nibbattāni. Vāiti vikappane. Tena yānīdha bhummāni vā bhūtāni samāgatānīti imamekaṃ vikappaṃ katvā puna dutiyaṃ vikappaṃ kātuṃ "yāni va antalikkhe"ti āha. Antalikkhe vā yāni bhūtāni nibbattāni, tāni sabbāni idha samāgatānīti attho. Ettha ca yāmato yāva akaniṭṭhaṃ, tāva nibbattāni bhūtāni ākāse pātubhūtavimāne nibbattattā "antalikkhe bhūtānī"ti veditabbāni. Tato heṭṭhā sineruto pabhūti yāva bhūmiyaṃ rukkhalatādīsu adhivaṭṭhāni bhūmiyañca nibbattāni bhūtāni, tāni sabbāni bhūmiyaṃ paṭibaddhesu ca rukkhalatāpabbatādīsu nibbattattā "bhummāni bhūtānī"ti veditabbāni.

Evaṃ bhagavā sabbāneva amanussabhūtāni "bhummāni vā yāniva antalikkhe"ti davīhi padehi vikappetvā puna ekena padena pariggahetvā dassetuṃ