[54] Aṭṭhāna tanti kā uppatti? bārāṇasirañño kira putto daharo Eva samāno pabbajitukāmo mātāpitaro āmantesi, mātāpitaro naṃ vārenti. So vāriyamānopi nibandhatiyeva "pabbajissāmī"ti. Tato naṃ pubbe vuttaṃ seṭṭhiputtaṃ viya sabbaṃ vatvā anujāniṃsu. Pabbajitvā ca uyyāneyeva vasitabbanti paṭijānāpesuṃ, so tathā akāsi. Tassa mātā pātova vīsatisahassanāṭakitthiparivutā uyyānaṃ gantvā puttaṃ yāguṃ pāyetvā antare khajjakādīni ca khādāpetvā

@3 Sī. padumasadisabojjhaṅgamahantatāya 4 cha.Ma. yāci 5 cha.Ma. antarā Yāva majjhantikasamayaṃ tena saddhiṃ samullapitvā nagaraṃ pavisati, pitā ca majjhantike āgantvā taṃ bhojetvā attanāpi bhuñjitvā divasaṃ tena saddhiṃ samullapitvā sāyanhasamaye jaggikapurise ṭhapetvā nagaraṃ pavisati. So evaṃ rattindivā avivitto viharati. Tena kho pana samayena ādiccabandhu nāma paccekabuddho nandamūlakapabbhāre viharati. So āvajjento taṃ addasa "ayaṃ kumāro pabbajituṃ asakkhi, jaṭaṃ chindituṃ na sakkotī"ti. Tato paraṃ āvajji "attano dhammatāya nibbijjissati, no"ti. Atha "dhammatāya nibbindanto aticiraṃ bhavissatī"ti ñatvā "tassa ārammaṇaṃ dassessāmī"ti pubbe vuttanayeneva manosilātalato āgantvā uyyāne aṭṭhāsi. Rājapuriso disvā "paccekabuddho āgato mahārājā"ti rañño ārocesi. Rājā "idāni me putto paccekabuddhena saddhiṃ anukkaṇṭhito vasissatī"ti pamuditamano hutvā paccekabuddhaṃ sakkaccaṃ upaṭṭhahitvā tattheva vāsaṃ yācitvā paṇṇasālādivāvihāraṭṭhānacaṅkamādisabbaṃ kāretvā vāsesi.

So tattha vasanto ekadivasaṃ okāsaṃ labhitvā kumāraṃ pucchi "kosi tvan"ti. So āha "ahaṃ pabbajito"ti. Pabbajitā nāma na edisā hontīti. "atha bhante kīdisā honti, kiṃ mayhaṃ ananucchavikan"ti vutte "tvaṃ attano ananucchavikaṃ na pekkhasi, nanu te mātā vīsatisahassitthikāhi saddhiṃ pubbaṇhasamaye āgacchantī uyyānaṃ avivittaṃ karoti, pitā mahatā balakāyena sāyanhasamaye, jagganakapurisā sakalarattiṃ, pabbajitā nāma tava sadisā na honti, edisā pana hontī"ti. Tatra ṭhitasseva iddhiyā himavante aññataraṃ vihāraṃ dassesi. So tattha paccekabuddhe ālambanabāhaṃ nissāya ṭhite ca caṅkamante ca rajanakammasūcikammādīni karonte ca disvā āha "tumhe idha nāgacchatha, pabbajjā

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๕๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ขัคควิสาณสูตร”