@4 Ma. iti yathāvuttadhammadessitameva 5 cha.Ma....dessitā... 6 cha.Ma. āgatamhā Mukhanti vuttaṃ hoti. Tattha viggaho:- parābhavanti etenāti parābhavo. Kena ca parābhavanti? yaṃ pana parābhavato mukhaṃ kāraṇaṃ, tena. Byañjanamattena eva hi ettha nānākaraṇaṃ, atthato pana parābhavoti vā parābhavato mukhanti vā nānākaraṇaṃ natthi. Evametaṃ parābhavato mukhaṃ vijānāmāti abhinanditvā tato paraṃ ñātukāmā mayanti āha "dutiyaṃ bhagavā brūhi, kiṃ parābhavato mukhan"ti. Ito parañca tatiyaṃ catutthantiādīsupi iminā eva nayena attho veditabbo.

[94] Byākaraṇapakkhepi ca yasmā te te sattā tehi tehi parābhavamukhehi samannāgatā, na ekoyeva sabbehi, na ca sabbe ekeneva, tasmā tesaṃ tesaṃ tāni tāni parābhavamukhāni dassetuṃ "asantassa piyā hontī"ti- ādinā nayena puggalādhiṭṭhānāya eva desanāya nānāvidhāni parābhavamukhāni byākāsīti veditabbā.

Tatthāyaṃ saṅkhepato atthavaṇṇanā:- asanto nāma cha satthāro, ye vā panaññepi avūpasantena kāyavacīmanokammena samannāgatā, te asanto assa piyā honti sunakkhattādīnaṃ acelakakorakkhattiyādayo viya. Santo nāma buddhapaccekabuddhasāvakā, ye vā panaññepi vūpasantena kāyavacīmanokammena samannāgatā, te sante na kurute piyaṃ, attano piye iṭṭhe kante manāpe na kuruteti attho. Veneyyavasena hettha vacanabhedo katoti veditabbo. Atha vā sante na kurute iti sante na sevatīti attho yathā "rājānaṃ sevatī"ti. Etasmiṃ hi atthe rājānaṃ piyaṃ kuruteti saddavidū vaṇṇenti. Piyanti piyamāno

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๖๒๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. ปราภวสูตร”