[169] Tepi yakkhasenāpatayo sahassayakkhaparivārā majjhimayāmasamaye isipatanaṃ patvā dhammacakkappavattitapallaṅkeneva nisinnaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamma vanditvā imāya gāthāya bhagavanti abhitthavitvā okāsamakārayiṃsu "akkhātāraṃ pavattāran"ti. Tassattho:- ṭhapetvā taṇhaṃ tebhūmake dhamme "idaṃ kho bhikkhave dukkhaṃ ariyasaccan"tiādinā nayena saccānaṃ vavatthānakathāya akkhātāraṃ. "taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññeyyanti me bhikkhave"tiādinā nayena tesu kiccañāṇa- katañāṇapavattanena pavattāraṃ. Ye vā dhammā yathā voharitabbā, tesu tathā

@3 aṅ.ekaka. 20/267/27/15/14 4 vi.mahā. 4/14/19, saṃ.mahā. 19/1081/367-8 Vohārakathanena akkhātāraṃ, tesaṃyeva dhammānaṃ sattānurūpato pavattāraṃ. Ugghaṭitaññuvipañcitaññūnaṃ vā desanāya akkhātāraṃ, veneyyānaṃ paṭipādanena pavattāraṃ. Uddesena vā akkhātāraṃ, vibhaṅgena tehi tehi pakārehi vacanato pavattāraṃ. Bodhipakkhiyānaṃ vā salakkhaṇakathanena akkhātāraṃ, sattānaṃ cittasantāne pavattanena pavattāraṃ. Saṅkhepato vā tīhi parivaṭṭehi saccānaṃ kathanena akkhātāraṃ, vitthārato pavattāraṃ. "saddhindriyādi dhammo, taṃ taṃ dhammaṃ pavattetīti dhammacakkan"ti evamādinā paṭisambhidānayena vitthāritassa pavattanena pavattāraṃ.

Sabbadhammānanti catubhūmakadhammānaṃ. Pāragunti chahākārehi pāragataṃ abhiññāya pariññāya pahānena bhāvanāya sacchikiriyāya samāpattiyā. So hi bhagavā sabbadhamme abhijānanto gatoti abhiññāpāragū, pañcupādānakkhandhe parijānanto gatoti pariññāpāragū, sabbakilese pajahanto gatoti pahānapāragū, cattāro magge bhāvento gatoti bhāvanāpāragū, nirodhaṃ sacchikaronto gatoti sacchikiriyāpāragū, sabbasamāpattiyo samāpajjanto gatoti samāpattipāragū. Evaṃ sabbadhammānaṃ pāraguṃ. Buddhaṃ verabhayātītanti aññāṇasayanato paṭibuddhattā buddhaṃ, sabbena ca saraṇavaṇṇanāyaṃ vuttenatthena buddhaṃ, pañcaverabhayānaṃ atītattā verabhayātītaṃ. Evaṃ bhagavantaṃ abhitthavantā "mayaṃ pucchāma gotaman"ti okāsamakārayiṃsu.