Tato āḷavako "subbaco vatāyaṃ samaṇo ekavacaneneva nikkhanto, evannāma nikkhametuṃ sukhaṃ samaṇaṃ akāraṇenevāhaṃ sakalarattiṃ yuddhena abbhuyyāsin"ti muducitto hutvā puna cintesi "idāni pana sakkā jānituṃ, kiṃ nu kho subbacatāya nikkhanto, udāhu kodhena, handa naṃ vīmaṃsissāmī"ti. Tato "pavisa samaṇā"ti āha. Atha "subbaco"ti mudubhūtacittassa thāvarakaraṇatthaṃ punapi piyavacanaṃ bhaṇanto sādhāvusoti bhagavā pāvisi. Āḷavako punappunaṃ tameva subbacabhāvaṃ vīmaṃsanto dutiyampi tatiyampi "nikkhama pavisā"ti āha. Bhagavāpi tathā akāsi. Yadi na kareyya, pakatiyāpi thaddhayakkhassa cittaṃ thaddhataraṃ hutvā dhammakathāya bhājanaṃ na bhaveyya, tasmā yathā nāma mātā rodantaṃ puttaṃ yaṃ so icchati, tadeva datvā vā katvā vā saññāpeti, tathā bhagavā kilesarodanena rodantaṃ yakkhaṃ saññāpetuṃ yaṃ so bhaṇati, taṃ akāsi. Yathā ca dhātī thaññaṃ apivantaṃ dārakaṃ yaṃ kiñci datvā pāyeti, tathā bhagavā yakkhaṃ lokuttaradhammakhīraṃ pāyetuṃ tassa patthitavacanakaraṇena upalāḷento evamakāsi. Yathā ca puriso lābumhi catumadhuraṃ pūretukāmo tassabbhantaraṃ sodheti, evaṃ bhagavā yakkhassa citte lokuttaracatumadhuraṃ pūretukāmo tassabbhantare kodhamalaṃ sodhetuṃ yāva tatiyaṃ nikkhamanapavesanamakāsi.

Atha āḷavako "subbaco ayaṃ samaṇo, `nikkhamā'ti vutto nikkhamati, `pavisā'ti vutto pavisati, yannūnāhaṃ imaṃ samaṇaṃ evameva sakalarattiṃ kilametvā pāde gahetvā paragaṅgāyaṃ khipeyyan"ti pāpakaṃ cittaṃ uppādetvā catutthavāraṃ āha "nikkhama samaṇā"ti. Taṃ ñatvā bhagavā "na khvāhaṃ tan"ti āha. Evaṃ vutte taduttarikaraṇīyaṃ pariyesamāno pañhaṃ pucchitabbaṃ maññissati, taṃ dhammakathāya

@2 cha.Ma. evamevaṃ 3 Ma. evaṃ vā Sukhaṃ bhavissatī"tipi ñatvā "na khvāhaṃ tan"ti āha. Tattha naiti paṭikkhepe, khoiti avadhāraṇe. Ahanti attanidassanaṃ. Tanti hetuvacanaṃ. Tenettha "yasmā tvaṃ evaṃ cintesi, tasmā ahaṃ āvuso neva nikkhamissāmi, yante karaṇīyaṃ, taṃ karohī"ti evamattho daṭṭhabbo.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๗๕๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. อาฬวกสูตร”