"visaṃ yathā halāhalaṃ telamukkuṭṭhitaṃ yathā
tambalohavilīnaṃva mātugāmaṃ vivajjaye"ti ca vatvā puna bhikkhūnaṃ dhammadesanatthaṃ "santhavāto bhayaṃ jātan"ti imā attūpanāyikā catasso gāthā abhāsi.
Tattha santhavo taṇhādiṭṭhimittabhedena tividhoti pubbe vutto, idha taṇhādiṭṭhisanthavo adhippeto. Taṃ sandhāya bhagavā āha "passatha bhikkhave yathā idaṃ tassa moghapurisassa santhavato bhayaṃ jātaṃ. Tañhi tassa abhiṇhadassana- kāmatāditaṇhāya balavakilesabhayaṃ jātaṃ, yena saṇṭhātumasakkonto mātari vippaṭipajji. Attānuvādādikaṃ vā mahābhayaṃ, yena vā sāsanaṃ chaḍḍetvā vibbhanto. Niketāti "rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho gahapati `niketasārī'ti vuccatī"tiādinā nayena vuttā ārammaṇappabhedā. Jāyate rajoti rāgadosamoharajo jāyate. Kiṃ vuttaṃ hoti? na kevalaṃ ca tassa santhavato bhayaṃ jātaṃ, apica kho pana yadetaṃ kilesānaṃ nivāsanaṭṭhena sāsavārammaṇaṃ "niketan"ti vuccati, idānissa bhinnasaṃvarattā atikkantamariyādattā suṭṭhutaraṃ tato niketā jāyate rajo, yena saṅkiliṭṭhacitto anayabyasanaṃ pāpuṇissati. Atha vā passatha bhikkhave yathā idaṃ tassa moghapurisassa santhavato bhayaṃ jātaṃ, yathā ca sabbaputhujjanānaṃ niketā jāyate rajoti evametaṃ padadvayaṃ yojetabbaṃ.
Sabbathā pana iminā purimatthena bhagavā puthujjanadassanaṃ garahitvā attano dassanaṃ pasaṃsanto "aniketan"ti pacchimatthaṃ āha. Tattha yathā