2. Cūḷavagga

1. Ratanasuttavaṇṇanā

yānīdha bhūtānīti ratanasuttaṃ. Kā uppatti? atīte kira vesāliyaṃ dubbhikkhādayo upaddavā uppajjiṃsu, tesaṃ vūpasamanatthāya licchavino rājagahaṃ gantvā yācitvā bhagavantaṃ vesāliṃ ānayiṃsu. Evaṃ ānīto bhagavā tesaṃ upaddavānaṃ vūpasamanatthāya imaṃ suttamabhāsi. Ayaṃ tattha saṅkhepo, porāṇā panassa vesālivatthuto pabhuti uppattiṃ vaṇṇayanti. Sā evaṃ veditabbā:- bārāṇasiyaṃ kira rañño aggamahesiyā kucchimhi gabbho saṇṭhāsi, sā taṃ ñatvā rañño nivedesi, rājā gabbhaparihāraṃ adāsi. Sā sammā parihariyamānagabbhā gabbhaparipākakāle vijāyanagharaṃ pāvisi. Puññavantīnaṃ paccūsasamaye gabbhavuṭṭhānaṃ hoti, sā ca tāsaṃ aññatarā, tena paccūsasamaye alattakapaṭalabandhujīvakapupphasadisaṃ maṃsapesiṃ vijāyi. Tato "aññā deviyo suvaṇṇabimbasadise putte vijāyanti, aggamahesī maṃsapesinti rañño purato mama avaṇṇo uppajjeyyā"ti cintetvā tena avaṇṇabhayena taṃ maṃsapesiṃ ekasmiṃ bhājane pakkhipitvā aññena bhājanena paṭikujjitvā rājamuddikāya lañchetvā gaṅgāya sote pakkhipāpesi, manussehi chaḍḍitamatte devatā ārakkhaṃ saṃvidahiṃsu. Suvaṇṇapaṭṭikaṃ cettha jātihiṅgulakehi