@3-3 cha.Ma. limpitvā vitānaṃ Sabbampi vesālimanuvicaranto ārakkhaṃ katvā vesālinagaravāsīhi saddhiṃ āgantvā ekamantaṃ nisīdi. Tattha bhagavā sabbesaṃ tadeva ratanasuttaṃ abhāsi.

[224] Tattha yānīdha bhūtānīti paṭhamagāthāya yānīti yādisāni appesakkhāni vā mahesakkhāni vā. Idhāti imasmiṃ padese, tasmiṃ khaṇe sannipatitaṭṭhānaṃ sandhāyāha. Bhūtānīti kiñcāpi bhūtasaddo "bhūtasmiṃ pācittiyan"tievamādīsu vijjamāne, "bhūtamidanti bhikkhave samanupassathā"tievamādīsu khandhapañcake, "cattāro kho bhikkhu mahābhūtā hetū"tievamādīsu catubbidhe pathavīdhātvādirūpe, "yo ca kālaghaso bhūto"tievamādīsu khīṇāsave, "sabbeva nikkhipissanti, bhūtā loke samussayan"ti evamādīsu sabbasatte, "bhūtagāmapātabyatāya pācittiyan"tievamādīsu rukkhādike, "bhūte bhūtato sañjānātī"tievamādīsu cātumahārājikānaṃ heṭṭhā sattanikāyaṃ upādāya vattati, idha pana avisesato amanussesu daṭṭhabbo.

Samāgatānīti sannipatitāni, bhummānīti bhūmiyaṃ nibbattāni. Vā iti vikappane. Tena yānīdha bhummāni vā bhūtāni samāgatānīti imaṃ ekaṃ vikappaṃ katvā puna dutiyaṃ vikappaṃ kātuṃ "yāni va antalikkhe"ti āha. Antalikkhe vā yāni bhūtāni nibbattāni, tāni sabbāni idha samāgatānīti attho. Ettha ca yāmato yāva akaniṭṭhaṃ, tāva nibbattāni bhūtāni ākāse pātubhūtavimānesu nibbattattā "antalikkhe bhūtānī"ti veditabbāni. Tato heṭṭhā sineruto pabhuti yāva bhūmiyaṃ rukkhalatādīsu adhivatthāni pathaviyañca nibbattāni bhūtāni, tāni sabbāni bhūmiyaṃ bhūmipaṭibaddhesu ca rukkhalatāpabbatādīsu nibbattattā "bhummāni bhūtānī"ti veditabbāni.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๘๔๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. รตนสูตร”