Evaṃ bhagavā phalasamāpattisukhamanubhavantānaṃ khīṇāsavapuggalānaṃyeva vasena saṃgharatanassa guṇaṃ vatvā idāni tameva guṇaṃ nissāya saccavacanaṃ payuñjati "idampi saṃghe"ti. Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo. Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti.

Yathindakhīloti gāthāvaṇṇanā

[8] Evaṃ khīṇāsavapuggalānaṃ guṇena saṃghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni bahujanapaccakkhena sotāpannasseva guṇena vattumāraddho "yathindakhīlo"ti. Tattha yathāti upamāvacanaṃ. Indakhīloti nagaradvārasaṃvaraṇatthaṃ vivaraṇatthaṃ ummārabbhantare aṭṭha vā dasa vā hatthe paṭhaviṃ khaṇitvā ākoṭitassa sāradārumayathambhassetaṃ adhivacanaṃ. Paṭhavinti bhūmiṃ. Sitoti anto paṭhaviṃ pavisitvā nissito. Siyāti bhaveyya. Catubbhi vātehīti catūhi disāhi āgatavātehi. Asampakampiyoti kampetuṃ vā cāletuṃ vā asakkuṇeyyo. Tathūpamanti tathāvidhaṃ. Sappurisanti uttamapurisaṃ. Vadāmīti bhaṇāmi. Yo ariyasaccāni avecca passatīti yo cattāri ariyasaccāni paññāya ajjhogahetvā passati. Tattha ariyasaccāni kumārapañhe ca visudadhimagge ca vuttanayeneva veditabbānīti.

Ayampanettha saṅkhepattho:- yathā ca indakhīlo gambhīranematāya paṭhaviṃ sito catubbhi vātebhi asampakampiyo siyā, imampi sappurisaṃ tathūpameva vadāmi, yo ariyasaccāni evacca passati. Kasmā? yasmā sopi indakhīlo viya catūhi vātehi sabbatitthiyavādavātehi asampakampiyo hoti, tamhā dassanā kenaci kampetuṃ vā cāletuṃ vā asakkuṇeyyo. Tasmā suttantarepi vuttaṃ:-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. รัตนสูตร”