Atha bhagavā loke uppajjitvā pavattitapavaradhammacakko anupubbena sāvatthiṃ gantvā tattha viharanto tesaṃ tāpasānaṃ upanissayasampattiṃ disvā tato nikkhamma bhikkhusaṃghaparivuto cārikaṃ caramāno anupubbena taṃ gāmaṃ anuppatto. Manussā bhagavantaṃ disvā mahādānāni adaṃsu, bhagavā tesaṃ dhammaṃ desesi. Te tāya dhammadesanāya appekacce sotāpannā ekacce sakadāgāmino anāgāmino ahesuṃ, ekacce pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Bhagavā punadeva sāvatthiṃ paccāgamāsi. Atha te tāpasā taṃ gāmaṃ āgamiṃsu, manussā tāpase te pucchiṃsu "kiṃ āvuso ime manussā na pubbasadisā, kiṃ nu kho ayaṃ gāmo rājadaṇḍena upadduto, udāhu dubbhikkhena, udāhu amhehi sīlādiguṇehi sampannataro koci pabbajito imaṃ gāmamanuppatto"ti. Te āhaṃsu "na bhante rājadaṇḍena, na dubbhikkhenāyaṃ gāmo upadduto, apica buddho loke uppanno, so bhagavā bahujanahitāya dhammaṃ desento idhāgato"ti.

Taṃ sutvā āmagandhatāpaso "buddhoti gahapatayo vadethā"ti. "buddhoti bhante vadāmā"ti tikkhattuṃ vatvā "ghosopi kho eso dullabho lokasmiṃ, yadidaṃ buddho"ti attamano attamanavācaṃ nicchāretvā pucchi "kinnu kho so buddho āmagandhaṃ bhuñjati, na bhuñjatī"ti. Ko bhante āmagandhoti. Āmagandho

Bhagavā bhante macchamaṃsaṃ paribhuñjatīti. Taṃ sutvā tāpaso vippaṭisārī ahosi "māheva kho pana buddho siyā"ti. Puna cintesi "buddhānaṃ pātubhāvo nāma dullabho, gantvā buddhaṃ disvā pucchitvā jānissāmī"ti. Tato yena bhagavā gato, taṃ maggaṃ manusse pucchitvā vacchagiddhinī gāvī viya turitaturito sabbattha ekarattivāsena sāvatthiṃ anuppatvā jetavanameva pāvisi saddhiṃ sakāya parisāya. Bhagavāpi tasmiṃ samaye dhammadesanatthāya āsane nisinnova hoti, tāpasā bhagavantaṃ upasaṅkamma tuṇhībhūtā anabhivādetvāva ekamantaṃ nisīdiṃsu. Bhagavā "kacci vo isayo khamanīyan"tiādinā nayena tehi saddhiṃ paṭisammodi, tepi "khamanīyaṃ bho gotamā"tiādimāhaṃsu. Tato āmagandho bhagavantaṃ pucchi "āmagandhaṃ bho gotama bhuñjasi, na bhuñjasī"ti. Ko so brāhmaṇa āmagandho nāmāti. Macchamaṃsaṃ bho gotamāti. Bhagavā "na brāhmaṇa macchamaṃsaṃ āmagandho, apica kho āmagandho nāma sabbakilesā pāpakā akusalā dhammā"ti vatvā "na brāhmaṇa idāni tvameva āmagandhaṃ pucchi, atītepi tisso nāma brāhmaṇo kassapaṃ bhagavantaṃ pucchi, evañca so pucchi, evaṃ so bhagavā byākāsī"ti tissena ca brāhmaṇena kassapena ca bhagavatā vuttagāthāyo eva ānetvā tāhi gāthāhi brāhmaṇaṃ saññāpento āha "sāmākaciṅgūlakacīnakāni cā"ti. Ayaṃ tāva imassa suttassa idha uppatti.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๙๐๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อามคันธสูตร”