Evaṃ bhagavā "kīdiso mitto na sevitabbo"ti imaṃ ādipañhaṃ vissajjetvā dutiyaṃ vissajjetuṃ "yasmiṃ ca setī"ti imaṃ upaḍḍhagāthamāha. Tassattho:- yasmiṃ ca mittepi mitto tassa hadayamanupavisitvā sayanena yathā nāma pitu urasīva putto "imassa mayi urasi sayante dukkhaṃ vā anattamanatā vā bhaveyyā"tiādīni aparisaṅkamāno nibbisaṅko hutvā seti, evameva dāradhanajīvitādīsu vissāsaṃ karonto mittabhāvena nibbisaṅko seti. Yo ca parehi kāraṇasataṃ kāraṇasahassampi vatvā abhejjo, sa ve mitto sevitabboti.

[259] Evaṃ bhagavā "kīdiso mitto sevitabbo"ti dutiyampi pañhaṃ vissajjetvā tatiyaṃ vissajjetuṃ "pāmujjakaraṇan"ti gāthamāha. Tassattho:- pāmujjaṃ karotīti pāmujjakaraṇaṃ. Ṭhānanti kāraṇaṃ. Kiṃ pana tanti? vīriyaṃ. Tañhi dhammūpasañhitaṃ pītipāmojjasukhamuppādanato pāmujjakaraṇanti vuccati. Yathāha "svākkhāte bhikkhave dhammavinaye yo āraddhavīriyo, so sukhaṃ viharatī"ti. Pasaṃsaṃ āvahatīti pasaṃsāvahanaṃ. Ādito dibbamānusakasukhānaṃ, pariyosāne nibbānasukhassa āvahanato phalūpacārena sukhaṃ. Phalaṃ paṭikaṅkhamāno phalānisaṃso. Bhāvetīti vaḍḍheti. Vahanto porisaṃ dhuranti purisānucchavikaṃ bhāraṃ ādāya viharanto etaṃ sammappadhānavīriyasaṅkhātaṃ ṭhānaṃ bhāveti, bhagavā īdiso payogo sevitabboti.

[260] Evaṃ tatiyapañhaṃ vissajjetvā catutthaṃ vissajjetuṃ "pavivekarasan"ti gāthamāha. Tattha pavivekoti kilesavivekato jātattā aggaphalaṃ vuccati, tassa rasoti assādaṭṭhena taṃsampayuttaṃ sukhaṃ. Upasamassāti kilesūpasamante jātattā

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๙๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. หิริสูตร”