@3 cha.Ma. handāhaṃ etaṃ 4 cha.Ma. pañhaṃ Addhā ayaṃ tattha na sampāyissati, tato naṃ evaṃ viheṭhessāmī"ti. Bhagavā taṃ sutvā "na khvāhaṃ taṃ āvusotiādimāha. Taṃ sabbaṃ āḷavakasutte vuttanayeneva sabbākārehi veditabbaṃ.

[273] Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi "rāgo ca doso cā"ti tattha rāgadosā vuttanayā eva. Kuto nidānāti kiṃnidānā kiṃhetukā. Kutoti paccattavacanassa toādeso veditabbo, samāse cassa lopābhāvo. Atha vā nidānāti jātā uppannāti attho. Tasmā kutonidānā kutojātā kutouppannāti vuttaṃ hoti. Aratī ratī lomahaṃso kutojāti yāyaṃ "pantesu vā senāsanesu aññataraññataresu vā adhikusalesu dhammesu arati aratikā anabhirati anattamanatā ukkaṇṭhitā paritassitā"ti evaṃ vibhattā arati, yā ca pañcasu kāmaguṇesu rati, yo ca lomahaṃsasamuṭṭhānato "lomahaṃso"tveva saṅkhyaṃ gato cittutrāso, ime tayo dhammā kutojā kutojātāti pucchati. Kuto samuṭṭhāyāti kuto uppajjitvā. Manoti kusalacittaṃ, vitakkāti uragasutte vuttā nava kāmavitakkādayo. Kumārakā dhaṅkamivossajantīti yathā gāmadārakā kīḷantā kākaṃ suttena pāde bandhitvā ossajanti khipanti, evaṃ kusalamanaṃ akusalavitakkā kuto samuṭṭhāya ossajantīti pucchati.

[274] Athassa bhagavā te pañhe vissajjento "rāgo cā"ti dutiyagāthamabhāsi. Tattha itoti attabhāvaṃ sandhāyāha. Attabhāvanidānā hi rāgadosā. Aratiratilomahaṃsā ca attabhāvato jātā kāmavitakkādiakusalavitakkā ca attabhāvatoyeva samuṭṭhāya kusalamane ossajanti, tena tadaññaṃ pakatiādiṃ

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๐๒๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. สูจิโลมสูตร”