[13] Evaṃ saṃghapariyāpannānaṃ puggalānaṃ tena tena guṇappakārena saṃghādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni yvāyaṃ bhagavatā ratanattayaguṇaṃ dīpentena idha saṅkhepena aññattha ca vitthārena pariyattidhammo desito, tena puna buddhādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vattumāraddho "vanappagumbe yathā phussitagge"ti. Tattha āsannasannivesavavatthitānaṃ rukkhānaṃ samūho vanaṃ, mūlasārapheggutacasākhāpalāsehi pabuddho gumbo pagumbo, vane pagumbo vanappagumbo. Svāyaṃ "vanappagumbe"ti vutto, evampi hi vanasaṇḍoti vattuṃ labbhati "atthi savitakkasavicārepi, atthi avitakkaavicāramattepi, sukhe dukkhe jīve"tiādīsu viya. Yathāti upamāvacanaṃ. Phussitāni aggāni assāti phussitaggo, sabbasākhāpasākhāsu sañjātapupphoti attho. So pubbe vuttanayeneva "phussitagge"ti vutto. Gimhānamāse paṭhamasmiṃ gimheti ye cattāro gimhamāsā, tesaṃ catunnaṃ gimhānaṃ ekasmiṃ māse. Katamasmiṃ māse iti ce? paṭhamasmiṃ gimhe, citramāseti attho. So hi "paṭhamagimho"ti ca "bālavassāno"ti pavuccati. Tato paraṃ padatthato pākaṭameva.
Ayampanettha piṇḍattho:- yathā paṭhamagimhanāmake bālavassāne nānāvidharukkhagahaṇe vane supupphitaggasākho taruṇarukkhagacchapariyāyanāmo pagumbo ativiya sassirīko hoti, evameva khandhāyatanādīhi satipaṭṭhānasammappadhānādīhi
@3 cha.Ma., i. pavuddho 4 cha.Ma. vanassa, vane vā pagumbo