Rājāti "dadāmi bhoge bhuñjassu, jātiṃ akkhāhi pucchito"ti evaṃ kira vutto mahāpuriso cintesi "sace ahaṃ rajjena atthiko assaṃ, cātumahārājikādayopi maṃ attano attano rajjena nimanteyyuṃ, ghare ṭhitoyeva vā cakkavattirajjaṃ kāreyyaṃ. Ayaṃ pana rājā ajānanto evamāha, handāhaṃ taṃ jānāpemī"ti vācaṃ uccāretvā attano āgatadisābhāgaṃ niddisanto "ujuṃ janapado rājā"ti- ādimāha. Tattha himavantassa passatoti bhaṇanto sassasampattivekallābhāvaṃ dasseti. Himavantaṃ hi nissāya pāsāṇavivarasambhavā mahāsālāpi pañcahi vuḍḍhīhi vaḍḍhanti, kimaṅgaṃ pana khette vuttāni sassāni. Dhanaviriyena sampannoti bhaṇanto sattahi ratanehi avekallattaṃ, pararājūhi atakkanīyaṃ vīrapurisādhiṭṭhitabhāvaṃ cassa dasseti. Kosalassa niketinoti bhaṇanto navakarājabhāvaṃ paṭikkhipati. Navakarājā hi niketīti na vuccati. Yassa pana ādikālato pabhuti anvayavasena so eva janapado nivāso, so niketīti vuccati. Tathārūpo ca rājā suddhodano, yaṃ sandhāyāha "kosalassa niketino"ti. Tena anvayāgatampi bhogasampattiṃ dīpeti.

[426] Ettāvatā attano bhogasampattiṃ dīpetvā "ādiccā nāma gottena, sākiyā nāma jātiyā"ti iminā jātisampattiṃ ca ācikkhitvā yaṃ vuttaṃ raññā "dadāmi bhoge bhuñjassū"ti, taṃ paṭikkhipanto āha "tamhā kulā pabbajitomhi, na kāme abhipatthayan"ti. Yadi hi ahaṃ kāme abhipatthayeyyaṃ, na īdisaṃ dhanavīriyasampannaṃ dvāsītisahassavīrapurisasamākulaṃ kulaṃ chaḍḍetvāna pabbajeyyanti ayaṃ kirettha adhippāyo.

[427] Evaṃ rañño vacanaṃ paṭikkhipitvā tato paraṃ attano pabbajjāhetuṃ dassento āha "kāmesvādīnavaṃ disvā, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato"ti. Etaṃ