[2] Evaṃ bhagavā pubbe anajjhāvutthapubbampi pubbañātigharaṃ bimbisāranivesanaṃ sakaṃ gharasaññāya āgantvā tirokuḍḍasandhisiṅghāṭakadvārabāhāsu ṭhite issāmacchariyaphalaṃ anubhavante, appekacce dīghamassukesandhakāravadane sithilabandhanavilambamānakisapharusakāḷakaṅgapaccaṅge tattha tattha ṭhapitavanaḍāhadaḍḍhatāla- rukkhasadise, appekacce pipāsāraṇinimmathanena udarato uṭṭhāya mukhato viniccharantāya aggijālāya pariḍayhamānasarīre, appekacce sūcichiddāṇumattakaṇṭhabilatāya pabbatākārakucchitāya ca laddhāpi pānabhojanaṃ yāvadatthaṃ bhuñjitumasamatthatāya khuppipāsarasato aññaṃ rasamavindamāne, appekacce aññamaññassa aññesaṃ vā sattānaṃ pabhinnagaṇḍapīḷakamukhā paggharitarudirapubbalasikādiṃ laddhā amatamiva sāyamāne ativiya duddasikavirūpabhayānakasarīre bahū pete rañño nidassento:-

"tirokuḍḍesu tiṭṭhanti sandhisiṅghāṭakesu ca

dvārabāhāsu tiṭṭhanti āgantvāna sakaṃ gharan"ti vatvā puna tehi katassa kammassa dāruṇabhāvaṃ dassento "pahūte annapānamhī"ti dutiyaṃ gāthamāha.

Tattha pahūteti anappake bahumhi, yāvadatthiketi vuttaṃ hoti. Bakārassa hi pakāro labbhati "pahu santo na bharatī"tiādīsu viya. Keci pana "bahūte"iti ca "bahūke"iti ca paṭhanti. Pamādapāṭhā ete. Anne ca pānamhi ca annapānamhi. Khajje ca bhojje ca khajjabhojje, etena asitapītakhāyitasāyita- vasena catubbidhaṃ āhāraṃ dasseti. Upaṭṭhiteti upagamma ṭhite, sajjite paṭiyatte samohiteti vuttaṃ hoti. Na tesaṃ koci sarati, sattānanti tesaṃ pittivisaye uppannānaṃ sattānaṃ koci mātā vā putto vā pitā vā na

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔๒๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. ติโรกุฑฑกัณฑ์”