[654] Evaṃ bhagavā guṇato brāhmaṇaṃ vatvā "ye `jātito brāhmaṇo'ti abhinivesaṃ karonti, te idaṃ vohāramattaṃ ajānantā, sā ca nesaṃ diṭṭhi duddiṭṭhī"ti dassento "samaññā hesā"ti gāthādvayamāha. Tassattho:- yadidaṃ "brāhmaṇo khattiyo bhāradvājo vāseṭṭho"ti nāmagottaṃ

Kasmā? yasmā sammuccā samudāgataṃ samanuññāya āgataṃ. Etaṃ hi tattha tattha jātakāleyevassa ñātisālohitehi pakappitaṃ kataṃ. No ce taṃ evaṃ pakappeyyuṃ, na koci kañci disvā "ayaṃ brāhmaṇo"ti vā "bhāradvājo"ti vā jāneyya.

[655] Evaṃ pakappitaṃ cetaṃ dīgharattamanusayitaṃ diṭṭhigatamajānataṃ, "pakappitaṃ nāmagottaṃ, nāmagottamattametaṃ saṃvohārattaṃ pakappitan"ti ajānantānaṃ sattānaṃ hadaye dīgharattaṃ diṭṭhigatamanusayitaṃ, tassa anusayitattā taṃ nāmagottaṃ ajānantā no pabrūhanti "jātiyā hoti brāhmaṇo"ti, ajānantāyeva evaṃ vadantīti vuttaṃ hoti.

[656-7] Evaṃ "ye ca `jātito brāhmaṇo'ti abhinivesaṃ karonti, te idaṃ vohāramattamajānantā, sā ca nesaṃ diṭṭhi duddiṭṭhī"ti dassetvā idāni nippariyāyameva jātivādaṃ paṭikkhipanto kammavādañca niropento "na jaccā"tiādimāha. Tattha "kammunā brāhmaṇo hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo"ti imissā upaḍḍhagāthāya atthavitthāraṇatthaṃ "kassako kammunā"ti- ādi vuttaṃ. Tattha kammunāti paccuppannena kasikammādinibbattakacetanākammunā.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๒๙๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. วาเสฏฐสูตร”