Merayanti pupaphāsavo phalāsavo guḷāsavo madhvāsavo sambhārasaṃyutto cāti pañcavidhaṃ. Majjanti tadubhayameva madanīyaṭṭhena majjaṃ, yaṃ vā panaññampi kiñci atthi madanīyaṃ, yena pītena matto hoti pamatto, idaṃ vuccati majjaṃ. Pamādaṭaṭhānanti yāya cetanāya, taṃ pivati ajjhoharati, sā cetanā madappamādahetuto pamādaṭṭhānanti vuccati, yato ajjhoharaṇādhippāyena kāyadvārappavattā surāmerayamajjānaṃ ajjhoharaṇacetanā "surāmerayamajjapamādaṭṭhānan"ti veditabbā. Evantāvettha pāṇātipātappabhūtīhi viññātabbo vinicchayo.

Ekatānānatādivinicchayo

ekatānānatāditoti etthāha:- kimpana vajjhavadhakappayogacetanādīnaṃ ekatāya pāṇātipātassa vā aññassa vā adinnādānādino ekattaṃ nānatāya ca nānattaṃ hoti, udāhu noti. Kasmā panetaṃ vuccatīti, yadi tāva ekatāya ekattaṃ hoti, atha yadā ekaṃ vajjhaṃ bahū vadhakā vadhenti, eko vā vadhako bahuke vajjhe vadheti, ekena vā sāhatthikādinā payogena bahū vajjhā vadhīyanti, ekāva cetanā bahūnaṃ vajjhānaṃ jīvitindriyupacchedakaṃ payogaṃ samuṭṭhāpeti, tadā ekena pāṇātipātena bhavitabbaṃ. Yadi pana nānatāya nānattaṃ, atha yadā eko vadhako ekassatthāya ekaṃ payogaṃ karonto bahū vajjhe vadheti, bahū vadhakā devadattayaññadattasomadattādīnaṃ bahūnamatthāya bahū payoge karontā ekameva devadattaṃ vā yaññadattaṃ vā somadattaṃ vā vajjhaṃ vadhenti, bahūhi vā sāhatthikādīhi payogehi eko vajjho vadhīyati. Bahukā vā cetanā ekasseva vajjhassa jīvitindriyupacchedakaṃ payogaṃ samuṭṭhāpenti, tadā bahūhi pāṇātipātehi bhavitabbaṃ. Ubhayampi cetamayuttaṃ. Atha neva etesaṃ vajjhādīnaṃ ekatāya ekattaṃ, nānatāya nānattaṃ, aññatheva tu ekattañca nānattañca hoti, taṃ vattabbaṃ pāṇātipātassa, evaṃ sesānampīti.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๕๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สิกขาบท ๑๐”