Mūlatoti pāṇātipāto cettha dosamohamūlo. Adinnādānamusāvādā lobhamohamūlā vā dosamohamūlā vā, itarāni dve lobhamohamūlānīti. Evamettha mūlatopi viññātabbo vinicchayo.

Kammatoti pāṇātipātaadinnādānaabrahmacariyāni cettha kāyakammameva kammapathappattāneva, musāvādo vacīkammameva. Yo pana atthabhañjanako, so kammapathappatto itaro kammameva. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ kāyakammamevāti. Evamettha kammatopi viññātabbo vinicchayo.

Viramatoti ettha āha "pāṇātipātādīhi viramanto kuto viramatī"ti? Vuccate:- samādānavasena tāva viramanto attano vā paresaṃ vā pāṇātipātādiakusalato viramati. Kimārabhitvā? yato viramati, tadeva sampattavasenāpi viramanto vuttappakārākusalatova. Kimārabhitvā? pāṇātipātādīnaṃ vuttārammaṇāneva. Keci pana bhaṇanti "surāmerayamajjasaṅkhāte saṅkhāre ārabhitvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānāviramati, sattasaṅkhāresu yampana haritabbañca bhañjitabbañca taṃ ārabhitvā adinnādānā musāvādā ca, satte eva ārabhitvā pāṇātipātā abrahmacariyā cā"ti. Tadaññe "pana evaṃ sante `aññaṃ cintento aññaṃ kareyya, yañca pajahati, tañca na jāneyyā'ti evaṃdiṭṭhikā hutvā yadeva anicchamānā pajahati, taṃ attano pāṇātipātādi- akusalaṃ vā ārabhitvā viramatī"ti vadanti. Tañca na yuttaṃ. kasmā?

Sikkhāpadānaṃ hi vibhaṅgapāṭhe "pañcannaṃ sikkhāpadānaṃ kati kusalā .pe. Kati ārammaṇā"ti pucchitvā "kusalā eva siyā, sukhāya vedanāya sampayuttā"ti evaṃ pavattamānānaṃ vissajjane "paccuppannārammaṇā"ti ca "bahiddhārammaṇā"ti ca evaṃ paccupannabahiddhārammaṇattaṃ vuttaṃ, taṃ attano pāṇātipātādiakusalaṃ ārabhitvā viramantassa na yujjati. Yampana vuttaṃ "aññaṃ cintento aññaṃ kareyya, yañca pajahati, tañca na jāneyyā"ti tattha vuccate:- na kiccasādhanavasena pavattento aññaṃ cintento aññaṃ karotīti vā yañca pajahati tañca na jānātīti vā vuccati.