So kira pañcapaṇṇāsa vassāni sūkare vadhitvā khādanto ca vikkīṇanto ca jīvitaṃ kappesi. Chātakakāle sakaṭena vīhī ādāya janapadaṃ gantvā ekanāḷidvināḷimattena gāmasūkarapotake

Kīṇitvā sakaṭaṃ pūretvā āgantvā pacchānivesane vajaṃ viya ekaṭṭhānaṃ parikkhipitvā tattheva tesaṃ nivāpaṃ ropetvā, tesu nānāgacche ca sarīravalañjañca khāditvā vaḍḍhitesu, yaṃ yaṃ māretukāmo hoti, taṃ taṃ āḷāhane niccalaṃ bandhitvā sarīramaṃsassa uddhumāyitvā bahalabhāvatthaṃ caturassamuggarena pothetvā "bahalamaṃso jātoti ñatvā mukhaṃ vivaritvā dantantare daṇḍakaṃ datvā lohanāḷiyā pakkuṭṭhitaṃ uṇhodakaṃ mukhe āsiñcati. Taṃ kucchiyaṃ pavisitvā pakkuṭṭhitaṃ karīsaṃ ādāya adhobhāgena nikkhamitvā, yāva thokaṃ karīsaṃ atthi, tāva āvilaṃ hutvā nikkhamati, suddhe udare, acchaṃ anāvilaṃ nikkhamati. Athassa avasesaṃ udakaṃ piṭṭhiyaṃ āsiñcati. Taṃ kāḷacammaṃ uppātetvā gacchati. Tato tiṇukkāya lomāni jhāpetvā tiṇhena asinā sīsaṃ chindati. Paggharantaṃ lohitaṃ bhājanena paṭiggahetvā maṃsaṃ lohitena madditvā pacitvā puttadāramajjhe nisinno khāditvā sesaṃ vikkīṇāti. Tassa iminā niyāmeneva jīvitaṃ kappentassa pañcapaṇṇāsa vassāni atikkantāni. Tathāgate dhuravihāre vasante, ekadivasaṃpi pupphamuṭṭhimattena pūjā vā kaṭacchumattabhikkhādānaṃ vā aññaṃ vā kiñci puññaṃ nāma nāhosi. Athassa sarīre rogo uppajji. Jīvantasseva avīcimahānirayasantāpo upaṭṭhahi. Avīcisantāpo nāma yojanasate ṭhatvā olokentassa akkhīni bhindanasamattho pariḷāho hoti. Vuttampi cetaṃ

"samantā yojanasataṃ pharitvā tiṭṭhati sabbadāti.

Nāgasenattherena panassa pākatikaaggisantāpato adhimattatāya ayamupamā vuttā "yathā mahārāja kuṭāgāramatto pāsāṇopi nirayaaggimhi pakkhitto khaṇena vilayaṃ gacchati, nibbattasattā panettha kammabalena mātukucchigatā viya na vilīyantīti. Tassa tasmiṃ santāpe upaṭṭhite, kammasarikkhako ākāro uppajji. Gehamajjheyeva sūkararavaṃ ravitvā jannukehi vicaranto puratthimavatthumpi pacchimavatthumpi gacchati. Athassa gehamānusakā taṃ daḷhaṃ gahetvā mukhaṃ pidahanti. Kammavipāko nāma na sakkā kenaci paṭibāhituṃ. So viravanto ito cito ca vicarati. Samantā sattasu gharesu manussā niddaṃ na labhanti. Maraṇabhayena tajjitassa panassa bahi nikkhamanaṃ nivāretuṃ asakkonto sabbo gehajano, yathā anto ṭhito bahi vicarituṃ na sakkoti; tathā gehadvārāni pidahitvā bahigehaṃ parivāretvā rakkhanto acchati. Itaropi antogeheyeva nirayasantāpena viravanto ito cito ca vicarati. Evaṃ satta divasāni vicaritvā aṭṭhame divase kālaṃ katvā avīcimahāniraye nibbatti. Avīcimahānirayo devadūtasuttantena vaṇṇetabbo. Bhikkhū tassa gharadvārena gacchantā taṃ saddaṃ sutvā "sūkarasaddoti saññino hutvā vihāraṃ gantvā satthu santike nisinnā evamāhaṃsu

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๖๕๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ยมกวรรค”