Athekadivasaṃ tasmiṃ nagare nakkhattaṃ saṅghuṭṭhaṃ hoti. Tasmiṃ pana nakkhatte bahi anikkhamanakā kuladhītaropi attano parivārena saddhiṃ padasāva nadiṃ gantvā nahāyanti. Tasmā taṃdivasaṃ sāmāvatīpi pañcahi itthīsatehi parivāritā rājaṅgaṇeneva nahāyituṃ agamāsi. Udeno rājāpi sīhapañjare ṭhito taṃ disvā "kassimā nāṭakitthiyoti Pucchi. "na kassaci nāṭakitthiyo devāti. "atha kassa dhītaroti. "ghosakaseṭṭhino dhītā deva, sāmāvatī nāmesāti. So disvāva uppannasineho seṭṭhino sāsanaṃ pāhesi "dhītaraṃ kira me pesetūti. "na pesemi devāti. "mā kira evaṃ karotu, pesetuyevāti. "mayaṃ gahapatikā nāma kumārikānaṃ pothetvā viheṭhetvā kaḍḍhanabhayena na dema devāti. Rājā kujjhitvā gehaṃ lañchāpetvā seṭṭhiñca bhariyañcassa hatthe gahetvā bahi kārāpesi. Sāmāvatī nahātvā āgatā gehaṃ pavisituṃ okāsaṃ alabhantī "kiṃ etaṃ tātāti pucchi. "amma rājā tava kāraṇā pahiṇi; atha `mayaṃ na dassāmāti vutte, gharaṃ lañchāpetvā amhe bahi kārāpesīti. "tāta bhāriyaṃ vo kammaṃ kataṃ, raññā nāma pahite, `na demāti avatvā `sace me dhītaraṃ saparivāraṃ gaṇhatha, demāti vattabbaṃ bhaveyya tātāti. "sādhu amma, tava ruciyā sati, evaṃ karissāmīti vatvā rañño tathā sāsanaṃ pāhesi. Rājā "sādhūti sampaṭicchitvā taṃ saparivāraṃ ānetvā abhisiñcitvā aggamahesiṭṭhāne ṭhapesi. Sesā tassāyeva parivāritthiyo ahesuṃ.

Idaṃ sāmāvatiyā vatthuṃ.

Udenassa pana aparāpi vāsuladattā nāma devī ahosi caṇḍapajjotassa dhītā. Ujjeniyaṃ hi caṇḍapajjoto nāma rājā ahosi. So ekadivasaṃ uyyānato āgacchanto attano sampattiṃ oloketvā "atthi nu kho aññassapi kassaci evarūpā sampattīti vatvā, "kiṃ sampatti nāmesā, kosambiyaṃ udenassa rañño atimahatī Sampattīti vutte, āha "tenahi gaṇhissāmi nanti. "na sakkā so gahetunti. "kiñci katvā gaṇhissāmevāti. "na sakkā devāti. "kiṃkāraṇāti. "so hatthikantaṃ nāma sippaṃ jānāti, mantaṃ parivattetvā hatthikantavīṇaṃ vādento nāge palāpetipi gaṇhātipi, hatthivāhanasampanno tena sadiso nāma natthīti. "na sakkā mayā taṃ gahetunti. "sace te deva ekantena ayaṃ nicchayo, tenahi dāruhatthiṃ kāretvā tassa vasanaṭṭhānaṃ pesehi; so hatthivāhanaṃ vā assavāhanaṃ vā sutvā dūrampi gacchati, tattha naṃ āgataṃ gahetuṃ sakkā bhavissatīti. Rājā "attheso upāyoti dārumayaṃ yantahatthiṃ kāretvā bahi pilotikāhi veṭhetvā katacittakammaṃ katvā tassa vijite āsannaṭṭhāne ekasmiṃ saratīre vissajjāpesi. Hatthino antokucchiyaṃ saṭṭhī purisā aparāparaṃ caṅkamanti, hatthilaṇḍaṃ āharitvā tattha tattha chaḍḍesuṃ. Eko vanacarako hatthiṃ disvā "amhākaṃ rañño anucchavikoti cintetvā gantvā udenassa rañño ārocesi "deva mayā sabbaseto kelāsakūṭapaṭibhāgo tumhākaññeva anucchaviko varavāraṇo diṭṭhoti. Udeno rājā tameva magguddesakaṃ katvā hatthiṃ abhiruyha saparivāro nikkhami. Tassāgamanaṃ ñatvā carapurisā gantvā caṇḍapajjotassa ārocesuṃ. So āgantvā majjhe tucchaṃ katvā ubhosu passesu balanikāyaṃ payojesi. Udeno rājā tassāgamanaṃ ajānanto hatthiṃ anubandhi. Antoṭhitamanussā vegena palāpesuṃ. Kaṭṭhahatthī rañño mantaṃ parivattetvā vīṇaṃ vādentassa tantisaddaṃ asuṇanto viya Palāyatiyeva. Rājā hatthināgaṃ pāpuṇituṃ asakkonto assaṃ āruyha anubandhi. Tasmiṃ vegena anubandhante, balanikāyo ohiyi. Rājā ekakova ahosi. Atha naṃ ubhosu passesu payuttā caṇḍapajjotassa purisā gaṇhitvā attano rañño adaṃsu. Athassa balanikāyo amittavasaṃ gatabhāvaṃ ñatvā bahi khandhāvāraṃ nivesetvā acchi.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๗๑๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อัปปมาทวรรค”